The Light Collector

I'm going back to long-form, slower ways to express myself.

2025-10-31T03:32:09+00:00

I recently found my old blog from 10-15 years ago. It was on Blogger (blogspot.com). Natsukashii~

The problem is that I'm tired of the "immediacy" of things. Everything is optimized for being available immediately.

You can buy almost anything on the planet and have them delivered to your door in just a couple hours.
There's a song that your favorite musician just made, and you can listen to them almost immediately. You can even pre-save!
There's a book you want to read, a movie you want to watch, and they can be available within minutes!!!

We are so wired to have our needs and wants being met almost immediately.

I feel sad thinking about it.

Growing up in the 90s, I still remember the time before "the Internet". The time when I had to go to a DVD rental store to rent a movie. When I had to bike to a manga rental place and wait in line to read the manga. The time when I had to wait for my parents to finish their calls to call my boyfriend in middle school.

It was when devices were very "communal". My family had 1 computer, 1 telephone, and we shared them to fulfill some of our needs.

Maybe the problem is that we have our own device now? We don't have to rely on other people to have our needs met.

On this topic, I was also thinking about how "independent" I have been since I started living by myself again. Seriously, thanks to the Internet, I don't have to rely on other people. But it's nice to rely on other people sometimes... I like the feeling of relying on someone for something, as well as the feeling of being relied on.

Some of my biggest needs are to express myself and be seen and understood. (Why though?)

Anyways, I think I started developing too much expectation on the immediacy of things. When I don't get the things I want almost right away, I get irritated and disappointed. It's not healthy.

So starting today, besides work and basic communications, I want to try expressing myself in a more "delayed" way. I'm already tired of Instagram so it'd be good to express myself through blogging instead.

Privacy Policy

2023-06-01T21:42:22+00:00

Date updated: June 1st, 2023

Who we are

Our website address is thelightcollector.com Privacy information is controlled by Jade Tran, who can be reached at 1489 Webster St, San Francisco, CA 94115.

What Data We Collect and Why

We collect personal information that you provide to us. Some information — such as your Internet Protocol (IP) address and/or browser and device characteristics — is collected automatically when you visit our website.

Email Forms

To assist with sending you requested information, we use Mailchimp to collect and store your email address. Mailchimp outlines their use of your personal data and anonymized data here. You may opt out of the collection of your data by unsubscribing (we will remove your data) and contacting them using the instructions on their privacy page.

Comments

When visitors leave comments on the site we collect the data shown in the comments form, and also the visitor’s IP address and browser to help prevent spam.

Analytics

We use Google analytics to record information about the pages a user has seen, for example the URL of the page, time of day, device used, etc. The information that we collect anonymized and sent to Google Analytics for analysis. Google Analytics mainly uses first-party cookies to report on visitor interactions on this website.

Users may disable cookies or delete any individual cookie.

In addition, Google Analytics supports an optional browser add-on that – once installed and enabled – disables measurement by Google Analytics for any site a user visits. Note that this add-on only disables Google Analytics measurement.

Google Analytics also collects Internet Protocol (IP) addresses to provide and protect the security of the service, and to give website owners a sense of which country, state, or city in the world their users come from (also known as “IP geolocation”). See this page for Google Analytics security and usage of data: https://support.google.com/analytics/answer/6004245

Tracking Technologies

We may use cookies and similar tracking technologies (like web beacons and pixels) to access or store information. Specific information about how we use such technologies and how you can refuse certain cookies is set out in our Cookie Notice: —

Embedded Content

Articles on this site may include embedded content (e.g. YouTube, Pinterest, WordPress.org, Ads etc.). Embedded content from other websites behaves in the exact same way as if the visitor has visited the other website. These websites may collect data about you, use cookies, embed additional third-party tracking, and monitor your interaction with that embedded content, including tracing your interaction with the embedded content if you have an account and are logged into that website.

The data collected may be shared with service providers and others who help with our business operations and assist in the delivery of our products and services including, but not limited to:

application development,
site hosting,
maintenance,
data analysis,
infrastructure provision,
IT services,
customer service,
email delivery services,
payment processing,
marketing,
analytics, and
enforcement of our Terms of Service Agreement and other agreements;

Other users of the site to identify you to anyone to whom you send messages or make comments through the Services;

Persons or entities with whom you consent to have your Personal Data shared;

Third parties in order to prevent damage to our property (tangible and intangible), for safety reasons, or to collect amounts owed to us;

Merchants and payment processors; and

Third parties as we believe necessary or appropriate, in any manner permitted under applicable law, including laws outside your country of residence.

We do this to: comply with legal process; respond to requests from public and government authorities, including public and government authorities outside your country of residence; enforce our Terms of Service Agreement and other agreements; protect our operations; protect our rights, privacy, safety or property, and/or that of our affiliates, you, or others; and allow us to pursue available remedies or limit the damages that we may sustain.

Third parties have access to your data as noted within this agreement.

We use reasonable and appropriate physical, electronic, and administrative safeguards to protect personal data from loss, misuse and unauthorized access, disclosure, alteration and destruction, taking into account the nature of the Personal Data and risks involved in processing that information.

How to achieve new things and become a superbeing

2021-11-05T06:55:38+00:00

Do you believe in "superbeing"? I do.

You think: “What is a superbeing?”

Are they really smart? Are they strong and flexible? Are they the kind of people who break Guinness World Records? They can speak multiple languages? They are super models and very beautiful?...

Maybe.

To me, a superbeing is someone who is not limited by one or two identities.

(I’m talking about superhuman, but I want to avoid the word human since it’s more exclusive)

You know, superheroes often have several identities. Spiderman is a man AND a spider (lol). He is also a lover, a science student, and an office worker.

I’ve always been a fan of having multiple “identities” (not like having dissociative personality disorder which is not by your choice). Let me share with you why.

Growing up in Asia, I’ve always felt the social pressure, especially on women.

In Vietnam, for a lot of families, if you go to nightclubs, you’re a “bad” girl (That’s why I’ve never been to a nightclub when I lived in Vietnam. Not because I wanted to be a “good girl”).
If you’re not good at cooking or dislike cooking, you’re not qualified as a good wife (or they’ll blame your mother for not training you well).
In Japan, if you don’t pay attention to and fill other people’s empty glasses at a drinking party, you don’t have good social skills.
In Japan, working at hostess bars is still considered a kinda dirty job, even though all you do is talk and pour wine for other men.

I hate social prejudice. Why does “doing ABC” mean “you are XYZ”? Why do we have to group people in buckets and categories?

Because of feeling social pressure all the time, I wanted to “break free”. I want to prove that we can do anything we like, and we are still something else.

That’s the definition of “superbeing”, based on my dictionary :D.

I can pole dance, and I can also code.

I can go to dance parties, and I can also cook.

I can be a yogi, and I can also be an analyst.

Okay, let’s say you read that, and are interested in becoming a superbeing. How?

First of all, I want to say that everyone is already some sort of superbeing. Think about it. You work, but you’re also a wife or husband, or a mom or dad. You might have a side business, so you’re also a business owner/ entrepreneur. You’re also a novice motorcyclist. You’re also a painter...

See, you’re already pretty cool! You do so many things at the same time.

The problem is, among all those possibilities, how do you pick your priorities? What kind of superbeing do you want to be?

You might be thinking: “Forget about being superior. I just want to be a normal person and be able to deal with my own sh*t”. Being a superbeing or not, we still have to live, to breathe, to grow, and to suffer. So how can you become superior?

I’m certainly not an expert on superbeing or something like that 😅. But after years of trying new hobbies and achieving new things, here are some lessons that might help.

1. Know thyself

“If you know the enemy and know yourself, you need not fear the result of a hundred battles.”

Sun Tzu

I’ve been a mentor (at work, for school, for a non-profit) many times and the first advice I give to my mentees has always been: “Know what you want to do.”

You don’t have to figure out the “love of your life”. It’s okay that your hobbies or passions change over time. You just need to know what you might enjoy at that stage of your life so you can start digging into the topic and learn more.

Knowing your passion is the start of everything.

Knowing your motivation is the next step. There are 2 types: intrinsic motivation and extrinsic motivation.

When I was 18, I got into one of the most prestigious universities in Vietnam (FTU). I started studying Japanese because I thought I could work for a Japanese company after graduation and get a good salary. That’s an example of extrinsic motivation.

I ended up enjoying the language, and decided to quit FTU to study abroad in Japan so I could master it. That’s an example of intrinsic motivation.

Without the motivation, I wouldn’t have studied Japanese. I wouldn’t have become a polyglot. My life would have been boring because I didn’t go to Japan. I wouldn’t have been a superbeing XD.

The worst thing is having absolutely NO interest in anything and accepting your life the way it is. I really don’t recommend that (if you want to be a superbeing).

2. Do it. Take risks.

Next step is to follow your passion. Act on it. Do something.

It feels scary to start something new. It feels scary to quit your job. But you wouldn’t know how scary (or not) it actually is until you do it. And most of the time, acting on it leaves you something rewarding before you realize.

One of my favorite stories that illustrates how “doing something that might seem nonsense could change your life” is the Bible and the Coal Basket story.

Short version of the story is like this. A young boy asked his grandpa why he read the Bible everyday. The Granda then asked the boy to carry water from the river back to the house with a coal basket (that’s leaking). The boy did it several times, tried to run very fast but the water leaked and the basket quickly became empty before he returned to the house. The boy came back to his grandpa and complained that carrying water in a coal basket is nonsense and useless. The grandpa told him to look at the basket, which was then clean!

The lesson is: There are things you might not remember or understand (i.e. reading the Bible), but when you do it, it could change you.

Back to 2012, when I was still a college student in Japan, I came across “Mori girl” (森ガール) - a fashion and lifestyle concept. It really drew my interest because I loved wearing airy, flowy, earthy color dresses and walking in the forest XD. I decided to open an online shop selling “Mori girl” style clothing and accessories. When I first started, I had absolutely no experience doing an ecommerce store. But with a lot of Google search and help from friends, I did it! As you can see, I didn’t get rich from that store lol. But I learned so much. I became very familiar with WordPress and little did I know, that skill is still helping me until today, even at my full-time job.

I would not advise you, for example, to spend all your savings to buy cryptos just because you see other people doing it and you think you like it. Don’t blindly act on things without calculating the risks. But after careful calculation, if it’s worth it, you should do it. Say yes to new opportunities.

The worst thing is knowing what you like, but not doing anything.

3. Put your heart to it. Commit to it

This is something that sounds easy, but actually very hard (to me).

As an Enneagram number 7, I always seek pleasure and joy and excitement (lol). I’m a pretty dopaminergic person, meaning I get high from doing new things. I constantly have new ideas. So it’s been very difficult for me to stay focused. Last year, I started writing a novel, an online course about Keto diet (a whole new website with ondemand course functionality…), a new position at work… Too many projects at once!

It’s a baaaaaad thing. I advise against starting too many things at once (Yet, I have at least 5 things I want to do right now). I know it might sound the opposite with number 2, but there needs to be a balance. You can try new things, but there are so many rewards for sticking to what you started.

Most things in life produce fruits only after a long enough investment.

I had the Mori girl online shop for 1-2 years. I decided to quit because I got a full-time job in Tokyo, and because the shop didn’t bring enough revenue for me to focus on it. If I would have continued, I’m sure it would have been a successful shop and I would have had a lot of fun with it for longer.

The worst thing is trying too many things but not committing to any.

4. Have the recipe for mastering something new

Okay, going back to the main topic: becoming a superbeing (in Thuy’s definition)

Personally, I want to be the kind of superbeing who has a good mind, a good soul, and a good body (health).

Mind: I’m not the smartest person in SF, but I’m smart enough to pass all of my MBA classes lol. Right now, I’m training my mind with Data Science.
Soul: I believe that practicing self-expression and creativity is important for nourishing your soul. I try to do that by writing, dancing, traveling, cooking, and painting once in a while.
Body/ Health: I’ve neglected this part for a long time, so this might be the most difficult thing to train for me. I had no athletic or dancing background. I’m not very muscly or flexible. I’ve tried doing badminton, yoga, swimming… but I never stuck to them. (And I hate cardio stuff). BUT I’m getting better. All thanks to pole dancing (and living on top of a hill XD )

Pole dancing is so far one hobby that I’ve committed to the most (and longest) in my whole life! I think it's because of a combination of several factors.

I have intrinsic motivation: I enjoy dancing and wearing sexy clothes lol. Pole dancing provides me the opportunity to do that.
I have extrinsic motivation: When I post my photos and videos, I get compliments from people and it motivates me ;) (So please like more!!!)
It isn’t too difficult to make progress: After the first class, I could climb the pole already. Small achievements always bring motivation. That’s why having small milestones when you learn something helps a lot.
I could see the progress right away: Similar to number 3, but if you could see and feel that you’re advancing, you’ll be more motivated. That’s another reason why documenting your progress (videos, photos, blogs, journals) is so important when learning something.
I know where I am in the progress: Trying the moves (or learning) at the right level is important, so you don’t get frustrated or bored. There are moves that I’ve been working on for several months and it’s frustrating not being able to do it however hard I try. When you reach a plateau in your learning or training, go back and do something easier to gain confidence.
I have a community: Last year, I joined a pole dancing Facebook group and found a pole accountability partner (I didn’t plan for it). We made a shared spreadsheet to document each other's progress. We checked in with each other every week. We even took online classes together! When you first start something completely new to you, just knowing that other people have the same struggles would help, because “you’re not alone”, and “this too shall pass”. Once you reach a certain level, having sources of inspiration is also important.
It leads to other things! Yes, exploring your new thing deeply and broadly. By committing to pole dancing, I force myself to train to be stronger and more flexible. By being stronger and more flexible, I could try on new related activities like other aerial apparatus (silk, aerial hoop) or dancing.

There might be more factors that have helped. But I believe those are the key factors for mastering and achieving something, whether it’s a new hobby or a business.

5. Don’t condition yourself or make excuses

This has turned out to be a very long blog lol. Here’s the final piece.

Some people seem like they want to try new things, but they’d say: “I will do that if/when I’m more + (adjective)”. For example:

I will dance when I’m happy. → No, you dance THEN you’re happy
I will try this sports when I’m stronger → No, you do the sports THEN you’re stronger
I will try that when I’m more free (when I have time) → No, you MAKE TIME for it

How to make time for something new? That’s a topic I’ve always wanted to write about, so maybe next blog.

What do you think? Am I too ambitious trying to become a superbeing? What are some new things you want to do? What are some tips you have? Let me know in comment.

Good luck, and remember, you’re already pretty super! 🤩

Phương pháp học tiếng Nhật nào là tốt nhất cho bạn? Học với giáo viên? Khóa online? Hay tự học?

2021-10-02T01:49:32+00:00

Nhờ có internet và YouTube, việc học một cái gì đó mới trở nên dễ dàng hơn ngày xưa rất nhiều.

Mình nhớ hồi lớp 8 muốn thử học guitar, cả thị trấn chỉ có đúng một thầy dạy guitar. Đi học được vài buổi thầy không dạy nữa, thế là thôi không học được tiếp. Bây giờ thì chỉ cần lên YouTube hoặc Facebook và tìm kiếm nội dung dạy guitar phù hợp là có thể chơi guitar luôn ngày mai!

Tiếng Nhật cũng vậy, có rất nhiều thông tin, tài liệu, khóa học ở trên mạng internet mà bạn có thể sử dụng để học.

Nhưng chính vì có quá nhiều thông tin, bạn thường không biết bắt đầu từ đâu, học theo tài liệu nào, hay học tiếng Nhật kiểu gì thì hiệu quả nhất? Mình đã có rất nhiều bạn hỏi về việc muốn học hoặc cải thiện tiếng Nhật nhưng không biết làm thế nào.

Mình sẽ trả lời câu hỏi này trong bài viết lần này nhé.

Tiếng Nhật khó ở chỗ nào?

Đầu tiên mình sẽ phân tích đặc điểm của tiếng Nhật, từ đó chúng ta có thể tìm ra phương pháp học hiệu quả nhất.

Đối với người Việt Nam, tiếng Nhật khó bởi vì:

Các bộ chữ cái như là tranh vẽ: tiếng Nhật không sử dụng chữ latin như tiếng Việt hay tiếng Anh, nên nếu bạn không biết bảng chữ cái thì như là nhìn vào một bức tranh trừu tượng vậy: không hiểu gì cả. Nếu mà là tiếng Anh, tiếng Pháp, TBN thì bạn còn có thể đoán hoặc tra từ điển, nhưng tiếng Nhật thì bạn nếu không biết đọc ít nhất là bảng chữ Hiragana thì thậm chí tra từ điển còn không ra!
Ngữ pháp tiếng Nhật rất khác với ngữ pháp tiếng Việt hay tiếng Anh: tiếng Việt là "tôi ăn cơm, tiếng Nhật sẽ là "(tôi) cơm ăn". Tiếng Việt là "món ngon", tiếng Nhật sẽ là "ngon món", vân vân.
Phát âm tiếng Nhật có một số đặc điểm đặc biệt mà ít được thầy cô giáo tiếng Nhật ở VN giảng dạy. (Hồi mình bắt đầu học tiếng Nhật ở FTU, chẳng ai dạy cách phát âm cả)
Chữ Hán, chữ Hán, chữ Hán.
Có quá nhiều cấu trúc ngữ pháp tương tự nhau, khó mà biết dùng cái nào vào lúc nào.
Kính ngữ (cái mà trong tiếng Anh hầu như không có)
Vân vân (không đếm xuể :)) )

Thôi dọa các bạn đến đây là đủ rồi. Tiếng Nhật khó vậy nhưng chỉ cần tập trung nỗ lực học khoảng 3-6 tháng, bạn đã có thể giao tiếp được với người Nhật. Quan trọng là biết cách, và không bỏ cuộc!

Vậy học tiếng Nhật như thế nào thì hiệu quả?

Mình muốn so sánh 3 cách học chính mà mình thấy rất phổ biến:

A. Học với giáo viên (online hoặc offline), có thể là ở trung tâm có thể là gia sư theo nhóm (như lớp của mình).

B. Học khóa học online, theo giáo trình của khóa hoặc trung tâm đó, KHÔNG có giáo viên hướng dẫn.

C. Tự học theo sách, YouTube, app…

A. Học với giáo viên

Điểm cộng

Có hướng dẫn cụ thể các giai đoạn học (không cần phải tự mày mò lên kế hoạch học)
Trả lời câu hỏi, thắc mắc của bạn về tiếng Nhật, văn hóa Nhật
Sẽ sửa cách phát âm, sửa bất kỳ lỗi gì cho bạn ngay khi bạn mắc lỗi
Có tương tác với thầy cô và các bạn trong lớp nên sẽ vui hơn
Có cơ hội được luyện giao tiếp, hội thoại với thầy cô, bạn

Điểm trừ

Không phải lúc nào cũng có lớp (tùy lịch khai giảng)
Học phí thường cao hơn 2 phương pháp còn lại
Có thể phương pháp dạy sẽ không phù hợp với cách bạn muốn tiếp thu

Phù hợp cho

Trình độ vỡ lòng/cơ bản (Không biết gì cho đến N5/N4)

Nếu bạn chưa từng học tiếng Nhật thì mình thực lòng khuyên là bạn nên theo phương pháp A, học với giáo viên. Vẫn phải tự học nữa, nhưng chỉ tự học 1 mình thì sẽ đi sai hướng ngay lập tức.

Các bạn không thích/ không thể học một mình

Theo kinh nghiệm học rất nhiều thứ của mình thì việc tự học theo internet hoặc sách, tuy khá là tự do, lại không hiệu quả vì "tự do" quá sẽ không có người thúc vào mông :p, làm bạn lười hoặc nản chí nếu gặp bài khó.

Các bạn muốn nâng cao khả năng giao tiếp hoặc tiếng Nhật văn phòng

Cả 2 mục đích này đều cần bạn luyện tập NÓI tiếng Nhật nhiều, và sẽ khó để bạn tập nói nếu bạn tự học qua internet/sách/app.

B. Học qua online course

Mình thấy có nhiều trung tâm mở các khóa online mà bạn có thể tự xem video rồi học theo bất cứ lúc nào.

Điểm cộng

Thuận tiện, có thể học bất kỳ lúc nào
Có giáo án, bài giảng cụ thể
Có thể sẽ có TA (teaching assistant) hỗ trợ
Học phí rẻ hơn học với giáo viên

Điểm trừ

Không ai sửa lỗi (phát âm...)
Không có cơ hội thực hành nói

Phù hợp cho

Trình độ sơ/trung cấp

Các bạn đã ở trình độ khoảng N3 - N2 thì đã có một nền tảng vững chắc để tự học theo online course mà không sợ mắc những lỗi cơ bản. Các bạn đã biết tiếng Nhật vận hành như thế nào, biết tự Gu-gồ để đọc thêm, nên có thể bạn không cần có 1 giáo viên bên cạnh để sửa lỗi hay trả lời câu hỏi cho bạn.

Các bạn muốn học một kỹ năng cụ thể

Ví dụ như là cách viết business email bằng tiếng Nhật, cách sử dụng Tôn Kính Ngữ trong tiếng Nhật... thì cũng có thể tìm kiếm một khóa tập trung vào kỹ năng đó để theo học. Chú ý: thường những bạn muốn học một kỹ năng cụ thể là các bạn đã ở trình độ sơ/trung cấp.

C. Tự học qua sách, YouTube, app

Điểm cộng

Gần như miễn phí
Có thể học bất cứ lúc nào, bất kỳ đâu
Có thể áp dụng chơi game (trên app) nên khá thú vị

Điểm trừ

Không ai sửa lỗi (phát âm...)
Không có cơ hội thực hành nói
Phải tự xây dựng lịch học và kế hoạch học tập
Phải tự tìm hiểu nếu có câu hỏi

Phù hợp cho

Các bạn không có mục đích học tiếng Nhật cụ thể:

Nếu bạn chỉ muốn thử xem tiếng Nhật nó như thế nào, hoặc là học để nói một chút lúc đi du lịch... thì bạn có thể học qua các app dạy tiếng Nhật.

Đã ở trình độ N2-N1

Khi bạn đã ở trình độ N1, N2, bạn đã có "đà" để tiến lên và cải thiện tiếng Nhật qua sách vở, tài liệu miễn phí trên internet. Nếu bạn đang ở N2 muốn đỗ N1, mình nghĩ việc quan trọng nhất là học chữ Hán và luyện làm test nhiều, và những cái đó bạn có thể tự luyện tập qua sách hoặc tài liệu miễn phí trên mạng.

Bạn đang sử dụng phương pháp nào?

Nhiều khi cách tốt nhất lại là phối hợp 2 phương pháp cùng 1 lúc. Ví dụ: học với giáo viên ở trên lớp thì tập trung luyện nói, phát âm, nhưng hết buổi học thì vẫn tự học Kanji theo sách.

Dù bạn có đang theo học khóa học nào (với giáo viên hay không), thì việc tự ôn luyện ở nhà vẫn là rất quan trọng. Mình đã từng "đốt" hết mấy chục quyển vở và rất nhiều ngòi bút chì chỉ để luyện viết Kanji, từ vựng tiếng Nhật.

Khóa tiếng Nhật hybrid N5 của mình sẽ áp dụng phối hợp online course và live class (với mình) để mình có thể giúp các bạn học và luyện tập một cách hiệu quả nhất. DM mình trên facebook.com/thelightcollector để đăng ký.

Chúc các bạn học vui!

(Photo by Tianshu Liu on Unsplash )

Một số tài liệu để tự học tiếng Nhật tốt hơn

2021-09-20T23:13:48+00:00

Cho dù bạn có đang tham gia một khóa học tiếng Nhật (online hay đến lớp) ở trung tâm hay với bất kỳ một giáo viên nào (như mình ^^) thì việc TỰ HỌC vẫn là một điều vô cùng quan trọng.

Tại sao:

Thời gian học ở trên lớp có hạn
Không tự thực hành hoặc ôn tập ở nhà thì bạn sẽ quên những gì bạn học trên lớp
Lúc tự học, bạn có thể tìm ra được cách học mà bạn yêu thích nhất. Bạn sẽ chủ động và không bị phụ thuộc vào thời gian hay cách dạy của giáo viên.

Sau đây mình tổng hợp lại một số nguồn tài liệu (mà mình thấy tốt) có thể giúp các bạn tự học tiếng Nhật. Chia sẻ cho bạn bè nữa nhé.

CÔNG NGHỆ

Từ điển online

https://jisho.org/

Rất hợp cho các bạn mới bắt đầu học tiếng Nhật. Có thể tra bằng Kanji, Romaji (chữ latin), Hiragana... Bao gồm cả cách viết Kanji.

Cài đặt bàn phím để gõ tiếng Nhật

https://10az.net/go-tieng-nhat-tren-win10/

Gõ được tiếng Nhật là bước khởi đầu để giao tiếp bằng tiếng Nhật trong thời đại công nghệ cao này! ^^

Đọc tiếng Nhật trên trình duyệt web

Rikaikun cho Chrome

https://chrome.google.com/webstore/detail/rikaikun/jipdnfibhldikgcjhfnomkfpcebammhp?hl=en

10ten (Rikaichamp) cho Firefox

https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/10ten-ja-reader/

Cả 2 extension trên sẽ giúp bạn tra cách đọc và nghĩa của bất kỳ từ tiếng Nhật nào hiện ra trên trình duyệt web.

BẢNG CHỮ CÁI

Cách viết và phát âm Hiragana

Cách viết và phát âm Katakana

CHỮ HÁN & TỪ VỰNG

Các nét và quy luật cơ bản khi viết chữ Hán

https://porikochan.com/cach-viet-kanji/

Wanikani

App/web dạy Kanji và từ vựng

https://www.wanikani.com/

NGỮ PHÁP

Học ngữ pháp thì học với giáo viên (mình nè) hoặc bạn bè là tốt nhất, vì giáo viên và bạn bè sẽ giúp bạn có cơ hội thực hành mẫu câu vừa học ngay lập tức bằng cách nói ra miệng và áp dụng vào kaiwa.

Có rất nhiều app như DuoLingo, Busuu... dạy tiếng Nhật (bao gồm cả ngữ pháp) nên có lẽ mình sẽ viết 1 bài khác để review mấy app này sau.

(To be continued - Mình sẽ thêm vào danh sách dần dần)

11 từ tiếng Nhật cần biết về Tết Trung Thu ở Nhật Bản

2021-09-13T18:53:03+00:00

Bạn có biết: Người Nhật cũng tổ chức "phá cỗ trông trăng" như Việt Nam?

Sau đây chúng mình cùng học 10 từ cần biết về Trung Thu trong tiếng Nhật, và xem người Nhật ăn Trung Thu khác với người Việt Nam như thế nào nhé.

Ngày lễ này thực ra có ý nghĩa gì trong văn hóa Nhật?

Gần giống như lễ hội Halloween ở Mỹ, trung thu là ngày lễ ăn mừng thu hoạch. Mùa thu là mùa mà đến lúc hạt lúa đã chín vàng, mùa mà nông dân chúng ta chuẩn bị đi gặt lúa, hái các loại củ quả để dự trữ chuẩn bị cho mùa đông đến. Vì thế, trong văn hóa trung thu ở Nhật, có rất nhiều các vật và các hình tượng liên quan đến thu hoạch.

お月見（おつきみ / otsukimi)

Tạm dịch là "Trông trăng". Danh từ chung chỉ ngày Tết Trung Thu ở Nhật

十五夜（じゅうごや / juugoya)

Tạm dịch là "Đêm mười lăm". Danh từ chỉ đêm trung thu.

中秋の名月（ちゅうしゅうのめいげつ / chuushuu no meigetsu）

Danh từ chỉ đêm trăng trung thu. Tiếng Anh là harvest moon đó các bạn.

月（つき / tsuki）

Mặt trăng, ông trăng. Cũng giống như Việt Nam hay Trung Quốc, mặt trăng là hình tượng chính của lễ hội trung thu.

ススキ (susuki)

Cây lau. Cây lau được dùng để trang trí bàn thờ trong lễ hội trung thu ở Nhật. Đúng ra là người nông dân Nhật (ngày xưa) muốn dùng cây lúa để cho vào lễ bàn thờ cúng trăng, nhưng nhiều khi cây lúa chưa kịp đủ già để mà gặt cho nên người Nhật cổ quyết định dùng cây lau để tượng trưng cho cây lúa (vì trông nó gần giống nhau và cùng có cái hạt ở phía đầu).

ウサギ (usagi)

Con thỏ. Ở Việt Nam thì những vệt đen trên bề mặt của mặt trăng thường được ví như là chú cuội ngồi gốc đa với con trâu. Còn ở Nhật thì nhìn giống như một chú thỏ đang giã cối (cối làm bánh mochi). Cho nên là đến trung thu thì chú thỏ thường được sử dụng như là 1 nhân vật liên quan.

御供え物（おそなえもの / osonaemono）

Đồ thờ, đồ cúng, đồ tế lễ. Các đồ được dùng để trang trí bàn thờ trong đêm trăng trung thu.

月見団子（つきみだんご / tsukimi dango）

Là bánh dango (bánh làm bằng bột gạo màu trắng) thường được ăn và trang trí trong bàn thờ đêm trung thu, vì bánh dango tròn và trắng giống ông trăng.

栗（くり / kuri）

Hạt dẻ. Mùa thu là mùa hạt dẻ ở Nhật.

芋（いも / imo）

Các loại khoai. Mùa thu là mùa khoai ở Nhật nên khoai lang hoặc khoai sọ thường được ăn trong lễ trung thu.

Tiện dạy các bạn luôn tên một số loại khoai:

じゃがいも (jagaimo)：Khoai tây
里芋（さといも / satoimo）: Khoai sọ (Taro).
さつまいも (satsumaimo): Khoai lang

月餅（げっぺい / geppei）

Bánh trung thu. Người Nhật cũng ăn bánh trung thu nhưng không phổ biến bằng người VN hay Trung Quốc ăn trong ngày này.

Trung Thu ở Nhật có cái giống và cũng có cái khác Trung Thu của Việt Nam. Rất thú vị đúng không? Trung Thu này các bạn đã học thêm được một vài từ mới rồi. Còn từ nào về Trung Thu mà bạn muốn biết? Comment bên dưới nhé!

Phân loại mục tiêu học và quá trình phát triển kỹ năng qua Bloom's framework

2021-08-14T01:46:38+00:00

Như các bạn biết đấy, tôi vốn là người "thích học". Tôi tự gọi bản thân là một "philomath".

A philomath is a lover of learning and studying.

Tôi thề là tôi thích học hơn là thích đi làm, mặc dù là người lớn, chúng ta đều "phải" đi làm để áp dụng những gì chúng ta đã học. Vì thế, chúng ta có ít thời gian để học những cái mà mình thích. Nhiều khi ở chỗ làm, chúng ta chỉ chúi vào "làm" và sử dụng những kỹ năng có sẵn thay vì khám phá những kiến thức mới, kỹ năng mới.

Không chỉ thích học và làm cái mới, tôi cũng là một fan hâm mộ của việc học một cách có hiệu quả, có framework và chiến lược chứ không chỉ học một cách mù quáng.

Bạn vẫn có thể tích lũy kỹ năng và kiến thức theo cách đó (có vẫn còn hơn không), nhưng thường sẽ rơi vào một trong số những cái hố:

Cảm thấy rất hưng phấn lúc ban đầu, nhưng dần dần mất hứng học
Học mãi mà không "vào", không giải được bài tập hoặc không thực hiện được 1 kỹ năng nào đó mặc dù bạn đã luyện nó nhiều lần
Mất nhiều thời gian hơn cần thiết để đạt được kết quả mong muốn
Không biết mình nên học hoặc luyện cái gì

Việc "học" tôi muốn nói ở đây không chỉ bao gồm việc học tập ở trường lớp, qua sách vở, học một kỹ năng cứng (ngôn ngữ, lập trình...) mà còn bao gồm việc học các kỹ năng mềm như giao tiếp, leadership... và còn có thể áp dụng cho việc luyện tập một môn thể thao, nhạc cụ... hay bất kỳ một kỹ năng hay một sở thích mới.

Trong blog này, tôi muốn chia sẻ với bạn một framework để bạn có thể mổ xẻ việc học của bạn theo các mục tiêu, các giai đoạn để có thể theo dõi và đánh giá khả năng của mình một cách tốt hơn.

Đây là 3 cách phân loại mục tiêu học tập đã được ông Benjamin Bloom phát triển lần đầu tiên vào năm 1956. Mặc dù những framework này phổ biến hơn trong ngành giáo dục, tôi thấy chúng rất hay và rất quan trọng, nhất là cho những người tự học hoặc tự luyện tập kỹ năng mới (như tôi nè). Chúng ta cùng tìm hiểu từng cách phân loại một trong mỗi bài viết nhé.

3 kim tự tháp của Bloom

Cognitive-based (Phân loại dựa theo Nhận thức)
Emotion-based (Phân loại dựa theo Cảm xúc)
Action-based (Phân loại dựa theo Hành động)

Bài viết này sẽ giải thích kim tự tháp đầu tiên - Nhận thức.

Phân loại dựa theo nhận thức

Đây là kim tự tháp phổ biến nhất của Bloom. Có 6 giai đoạn nhận thức trong kim tự tháp này.

Phân loại các mục tiêu/ giai đoạn dựa theo nhận biết

Chúng ta cùng tìm hiểu từng giai đoạn nhé.

1. Knowledge/ Remembering - Nhận biết hoặc ghi nhớ

Giai đoạn đầu tiên này liên quan đến việc nhận biết hoặc ghi nhớ các sự kiện, thuật ngữ, khái niệm cơ bản hoặc câu trả lời, mà không nhất thiết phải hiểu ý nghĩa của chúng.

Biết về các chi tiết cụ thể — thuật ngữ, sự kiện cụ thể
Biết về các cách thức và phương tiện giải quyết các vấn đề cụ thể — quy ước, xu hướng và trình tự, phân loại và danh mục
Biết về các tính phổ quát và trừu tượng trong một lĩnh vực — các nguyên tắc và khái quát, lý thuyết và cấu trúc

Ví dụ:

Có thể biết và nêu tên 2 bảng chữ cái tiếng Nhật (Hiragana và Katakana)
Có thể nhận biết thuật ngữ trong lập trình Python (function, object, method, argument, package, library, etc…)
Có thể nhận biết và gọi tên một số động tác trong Yoga hay Pilates.

2. Comprehension - Lãnh hội

Sự lãnh hội bao gồm việc thể hiện sự hiểu biết về các sự kiện và ý tưởng bằng cách sắp xếp, tóm tắt, dịch, khái quát hóa, đưa ra mô tả và nêu các ý chính.

Ví dụ:

Có thể dịch nghĩa một câu tiếng Nhật (Chúc mừng! Bạn đã hiểu tiếng Nhật)
Có thể đọc 1 đoạn code và giải thích xem nó làm gì
Có thể tự tạo một Yoga flow của mình (từ warm up đến cool down)

3. Application - Áp dụng

Giai đoạn áp dụng này bao gồm việc sử dụng những kiến thức đã có được, để giải quyết vấn đề chẳng hạn. Để đạt được đến giai đoạn này, bạn biết cách sử dụng những kiến thức đã học ở giai đoạn 1 (Knowledge) để có thể giải bài tập, tìm ra các mối quan hệ và sự liên quan giữa chúng, và biết làm thế nào để áp dụng chúng trong một tình huống mới.

Ví dụ:

Hỏi đường, gọi món khi du lịch ở Nhật (bằng tiếng Nhật!)
Viết một chương trình để tự động hóa một quá trình nào đó trong công việc
Có một cơ thể dẻo dai, săn chắc hơn nhờ tập Yoga hàng ngày

4. Analysis - Phân tích

Giai đoạn này bao gồm việc kiểm tra và chia nhỏ thông tin thành các phần nhỏ, xác định cách các phần liên quan với nhau, xác định động cơ hoặc nguyên nhân, đưa ra suy luận và tìm bằng chứng để hỗ trợ cho việc khái quát hóa.

Phân tích thành phần
Phân tích mối quan hệ
Phân tích cấu trúc

Ví dụ:

So sánh và đối lập 3 cách viết business email trong tiếng Nhật và kiểm tra xem cách nào có hiệu quả nhất
Phân tích hiệu quả của một chương trình Python mà bạn viết rồi cải thiện nó
Chụp ảnh/ quay video lại tư thế của mình và tìm hiểu việc tại sao bạn không thể làm yoga headstand

5. Synthesis - Tổng hợp

Tổng hợp liên quan đến việc xây dựng một cấu trúc hoặc khuôn mẫu từ các yếu tố đa dạng; nó cũng đề cập đến hành động ghép các bộ phận lại với nhau để tạo thành một tổng thể.

Ví dụ:

Lựa chọn và thay thế những từ ngữ khác nhau trong giao tiếp tiếng Nhật để thể hiện phong cách của bạn (mạnh mẽ hay mềm mại..vv)
Tự xây dựng một quá trình debug cho code của mình viết
Lựa chọn các động tác Yoga khác nhau để tập cho phù hợp với tâm trạng và điều kiện cơ thể của mình.

6. Evaluation - Đánh giá

Giai đoạn này là giai đoạn cao nhất của kim tự tháp. Nó bao gồm việc trình bày và bảo vệ ý kiến bằng cách đưa ra các đánh giá về thông tin, tính hợp lệ của các ý tưởng hoặc chất lượng công việc dựa trên các tiêu chí. Các đặc điểm của nó bao gồm:

Đánh giá sử dụng chứng cứ nội bộ
Đánh giá sử dụng tiêu chí bên ngoài

Ví dụ:

Có thể chứng minh rằng bạn giỏi tiếng Nhật qua việc đỗ kỳ thi JLPT N1!
Có thể đọc code của người khác rồi đưa ra nhận xét, đánh giá dựa theo kinh nghiệm và khả năng của bản thân (Có thể lập luận rằng code của bạn viết hiệu quả hơn code của người kia)
Có thể chỉ ra rằng tư thế Yoga của người khác là không đúng (và bảo vệ ý kiến rằng tư thế của bạn là đúng)

Với mỗi sở thích hoặc kỹ năng mà bạn có, bạn đang ở giai đoạn nào trong 6 giai đoạn của Nhận thức?

Làm thế nào để bạn có thể tiến lên 1 giai đoạn mới để trở nên giỏi hơn?

Comment cho tôi biết nhé!

Ở blog tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu 2 kim tự tháp còn lại: phân loại mục tiêu học dựa theo cảm xúc và hành động.

Stay tuned!

PS: Mình đang mở lớp học JLPT N4-N3 để giúp đỡ các bạn muốn trau dồi khả năng tiếng Nhật. Nếu có hứng thú học thì DM mình nhé!

Xem tất cả các bài viết

Nghệ thuật đọc - 4 cấp độ đọc và cách áp dụng chúng để đọc hiệu quả

2021-08-03T23:56:22+00:00

Ngày bé, tôi rất thích đọc sách. Tôi đọc hết những cuốn truyện, cuốn tiểu thuyết có ở trong nhà, từ "Không gia đình" cho đến hết cả 3 tập dày "Những người khốn khổ", cho đến "Bỉ vỏ" và những truyện ngắn của Nguyễn Nhật Ánh.

Lớn lên, tôi đọc nhiều sách khoa học hơn. Khi học cái gì đó mới hoặc bắt đầu một công việc mới, tôi thường (phải) đọc những cuốn sách liên quan đến chủ đề đó. Marketing, Sales, Coding, và gần đây là Data Science.

Cách chúng ta đọc sách hồi còn bé với cách ta đọc sách khi lớn lên rất khác nhau, bạn có đồng ý không?

Sự khác biệt trong việc đọc để tìm thông tin và đọc để hiểu cũng giống như sự khác biệt giữa việc chỉ biết tên của một thứ gì đó và việc thực sự hiểu nó trong bối cảnh của thế giới thực.

Tôi từng nghĩ, để "chứng minh" rằng mình đã đọc và hiểu một cuốn sách, tôi phải đọc hết tất cả các trang, các dòng chữ có trong cuốn sách đó.

Gần đây tôi nhận ra điều đó không thực sự quan trọng. Đời người thì ngắn, cuộc sống thì bận rộn, nếu cầm lên một cuốn sách mà cảm thấy không hợp thì nên bỏ xuống. Nếu đọc lướt qua đã hiểu đủ những đầu mục quan trọng thì không nhất thiết phải đọc hết các chương hay các trang.

Vậy có những cách đọc như thế nào? Và làm thế nào để áp dụng chúng cho những cuốn sách khác nhau để đọc một cách hiệu quả nhất?

Trong bài viết này, tôi sẽ giới thiệu 4 cấp độ của việc đọc và giải đáp câu hỏi trên.

Giới thiệu

Mortimer Adler và Charles Van Doren lần đầu tiên đưa ra khái niệm về bốn cấp độ đọc trong How To Read A Book, xuất bản lần đầu tiên vào năm 1940 và được cập nhật vào năm 1972. Mặc dù cuốn sách đã được hình thành trong kỷ nguyên tiền kỹ thuật số, nó vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay và dường như tiên tri về cách chúng ta đọc trong thời đại kỹ thuật số.

4 cấp độ đọc đó là:

Elementary Reading (Sơ cấp)
Inspectional Reading (Giám định)
Analytical Reading (Phân tích)
Syntopic Reading (Tổng hợp)

Mỗi cấp độ đọc này có các đặc điểm của cấp độ trước và được xây dựng dựa trên nó, cho đến khi bạn lên cấp độ 4. Vì vậy, đọc tổng hợp (cấp độ 4) bao gồm các đặc điểm của đọc sơ cấp (cấp độ 1), nhưng nó không áp dụng ngược lại.

1. Elementary Reading

Đọc sơ cấp là trình độ đọc cơ bản, thô sơ. Nó là một trong những bạn học ở trường. Cấp độ đọc này là để trả lời câu hỏi: "Câu này nói cái gì?"

Khi bạn đang cố gắng học ngoại ngữ, bạn đang sử dụng cách đọc sơ cấp - bạn thực sự không hiểu những gì đang được viết và bạn chỉ nhìn thấy những vết đen trên nền trắng, cố gắng hiểu từng từ được viết ở đó.

2. Inspectional Reading

Inspectional reading có hai loại phụ - đọc lướt có hệ thống (systematic skimming) và đọc hời hợt (superficial reading). Câu hỏi chính mà cấp độ đọc này đang cố gắng trả lời là “Cuốn sách / bài báo này nói về điều gì?

Systematic Skimming

Cách đọc này có thể áp dụng cho hầu hết mọi thứ bạn đọc nên tôi sẽ lấy ví dụ về một bài báo ở đây.

Đầu tiên, bạn nhìn vào tiêu đề của bài báo và nếu thấy hấp dẫn, bạn sẽ mở nó ra. Sau đó, bạn xem qua bài viết và đọc các tiêu đề phụ để xem nội dung của bài viết là gì. Nếu nó có vẻ thú vị, bạn quay trở lại đầu trang và đọc 30-50 từ đầu tiên của phần giới thiệu rồi quay xuống tiêu đề phụ đầu tiên. Sau khi đọc một vài câu dưới nó, bạn tiếp tục làm tương tự cho mỗi tiêu đề phụ cho đến khi bạn đi đến kết luận và tiếp nhận được ý tưởng tổng thể của bài viết.

Chúng ta sử dụng kiểu đọc này khi chúng ta thiếu thời gian để đọc tài liệu chuyên sâu hoặc khi chúng ta cần thông tin gấp.

Superficial Reading

Đây là cách đọc mà chỉ "đọc" chứ không cố gắng "hiểu". Bạn đọc từ trang này sang trang khác, đọc từng từ một nhưng không dừng lại ở bất kỳ trang nào. Bạn không suy ngẫm về các lập luận do tác giả trình bày hoặc ý nghĩa sâu xa của nội dung.

Kiểu đọc này được sử dụng phổ biến nhất để giải trí và cung cấp thông tin.

Tôi nghĩ là lúc tôi đọc truyện, đọc tiểu thuyết hồi nhỏ, tôi mới chỉ áp dụng cấp độ này. Tôi đọc để giải trí, để giết thời gian, để cho vui. Đọc vì muốn biết câu chuyện nó đi đến đâu, chứ không suy nghĩ nhiều đến những bài toán, những ý nghĩa sâu xa của cuốn sách.

Nếu bạn muốn đọc để hiểu, bạn phải áp dụng cấp độ tiếp theo.

3. Analytical Reading

Đọc phân tích có thể được coi là "kiểu đọc tốt nhất" và là hình thức đọc hoàn chỉnh nhất, nhưng chỉ có thể thực hiện được nếu bạn có rất nhiều thời gian.

Phong cách này được sử dụng nếu bạn muốn hiểu chủ đề một cách sâu sắc, vì bạn sẽ đặt ra nhiều câu hỏi về cuốn sách bạn đang đọc và bạn phải sắp xếp suy nghĩ của mình một cách có hệ thống.

Francis Bacon nói, "Một số cuốn sách phải được nếm thử, những cuốn sách khác phải được nuốt, và một số cuốn sách được nhai và tiêu hóa." Khi bạn đang đọc một cuốn sách theo cách phân tích, bạn đang nhai và tiêu hóa nó.

Khi bạn đọc sách ở cấp độ này, bạn gần như là đang tranh luận với tác giả. Bạn tự hỏi mình tác giả đang cố gắng giải quyết vấn đề gì, và làm thế nào để ông hay bà ấy đi đến một kết luận cụ thể. Bạn sẽ ghi chép lại những câu hỏi có trong đầu khi đọc. Bạn sẽ viết lên lề sách, hoặc viết lên sticky notes (như tôi đã từng làm...)

Sau kiểu đọc này, bạn sẽ hiểu được cuốn sách và quan điểm của tác giả về chủ đề này.

Khi tôi mới bắt đầu công việc Product Marketing manager ở San Francisco, CMO của công ty là một leader có tầm và có tâm. Ông không chỉ tuyển người để làm công việc được giao, mà còn để giáo dục họ trở thành những marketer thực thụ. Vì thế, ông tổ chức những buổi book club hàng tuần cho team của tôi. Chúng tôi sẽ cùng đọc 1 hoặc 2 chương của 1 cuốn sách liên quan đến ngành (như là thấu hiểu khách hàng, truyền đạt nội dung, các pattern của thị trường...), mổ xẻ nội dung có trong cuốn sách và tranh luận với nhau về những chủ đề có trong đó.

Đây là một cách rất hiệu quả để bạn có thể thực hành Analytical Reading!

Chỉ đọc theo kiểu analytical reading không có nghĩa là bạn sẽ hiểu chủ đề rộng hơn. Bạn sẽ chỉ có một mảnh ghép. Để bạn hiểu được chủ đề rộng hơn, bạn sẽ cần sử dụng cách đọc tổng hợp hoặc so sánh.

4. Syntopic Reading

Đọc tổng hợp còn được gọi là đọc so sánh.

Bạn đọc nhiều sách về cùng một chủ đề và so sánh và đối chiếu các ý tưởng được trình bày, từ vựng được sử dụng để xác định các yếu tố và cách lập luận được trình bày trong đó.

Đọc tổng hợp bao gồm việc tìm các đoạn văn chứa các thông tin liên quan, dịch và hiểu thuật ngữ của cuốn sách (và tạo từ ngữ của riêng bạn), xác định câu hỏi mà bạn cần câu trả lời (và tìm kiếm chúng trong các cuốn sách) và cuối cùng, hình thành ý kiến của bản thân bằng cách phân tích tất cả các thông tin bạn đã thu thập được.

Đọc tổng hợp là một trong những việc đòi hỏi khắt khe và khó khăn nhất. Bản thân tôi có lẽ cũng chưa từng áp dụng cách đọc này bao giờ.

Còn bạn thì sao? Comment cho tôi biết nhé!

Photo by Jerry Wang on Unsplash

3 thói quen bạn cần cho một năm 2021 hiệu quả

2020-12-30T00:58:55+00:00

2021 đang mở sẵn cửa, chờ đón bạn trong một vài ngày nữa.

Một năm mới cũng có thể là một khởi đầu mới. Tức là bạn có thể sử dụng năm mới như là một cơ hội để tạo ra cho chính mình những thói quen, những nếp sống mới mang lại năng lượng cho bạn và tăng hiệu quả cho những gì mà bạn đang làm.

Đã đến lúc bạn “lên level”, thay thế những quá trình, những cách làm cũ kỹ bằng những phương cách hiệu quả hơn để vừa giúp tăng hiệu quả làm việc, vừa mang lại kết quả tốt hơn và ít xì trét hơn.

Sau đây là 3 thói quen bạn cần để cho một năm 2021 thành công.

1. Thiết lập một hệ thống hiệu quả

Cạnh tranh với thời gian của chính bản thân mình

Tính thời gian bạn cần khi bạn làm một công việc nào đó. Ví dụ: Bạn cần bao nhiêu phút để nấu ăn sáng? Để đọc và trả lời 20 cái email? Để chuẩn bị bài presentation hàng tuần?

Biến những công việc này thành một cuộc đua với bản thân và xem xem bạn có thể làm xong nhanh đến đâu. Điều đó vừa giúp bạn làm việc nhanh hơn và mang đến động lực cho ngày mới.

Sắp xếp môi trường làm việc hiệu quả

Xếp lại giấy tờ, thư từ, đồ vật trên bàn làm việc. Phân chia email theo ưu tiên hoặc xóa những email không cần thiết. Lau bàn và màn hình máy tính.

Đó chỉ là một vài trong số nhiều cách bạn có thể làm để gặt hái sự tự tin và “khởi động” ngày mới.

Thay đồ

Mặc những bộ quần áo làm bạn cảm thấy hứng khởi, tự tin và hiệu quả.

Vận động

Không thể viết đủ về tác dụng của sự vận động, từ việc đi bộ, chạy thể dục, hay tập yoga, đến bộ não, cơ thể, và cả cảm xúc của bạn nữa.

2. Bắt đầu một ngày bằng STAR

S - Strategic (Chiến thuật):

Xem lại mục tiêu chiến thuật của tháng.

T - Tasks (Nhiệm vụ)

Viết ra những công việc bạn cần để hoàn thành mục tiêu chiến thuật của bạn. Đây là những bước tiếp theo mà bạn cần làm để đạt được mục tiêu. Cần phải cụ thể và rõ ràng.

Tập trung vào cái “cần làm”, không phải vào cái “làm cũng được”. Chúng cần bắt đầu bằng những động từ như: Gửi email, gọi điện thoại, viết, dọn dẹp...

A - Allocate (Phân bổ)

Phân chia thời gian trên lịch của bạn để hoàn thành những Nhiệm vụ.

Lịch của bạn đã dày đặc? Làm thế nào để tạo ra khoảng trống? Có thể là từ chối một cuộc họp không cần thiết? Rút ngắn một cuộc họp mà vẫn bàn xong những điểm trên agenda? Thương lượng với sếp hay đồng nghiệp để thay đổi deadline?

Sau khi đã có những khoảng trống trên lịch để sắp xếp các Nhiệm vụ, bạn có 3 sự lựa chọn:

Điền vào lịch trong ngày những cụm thời gian nhỏ (30 phút - 1 tiếng).
Điền vào lịch những cụm thời gian lớn (2-3 tiếng), hoặc
Sắp xếp từng ngày theo từng đề tài (theme).

Để tạo ra ngày theo đề tài, bạn phân bổ những gì cần làm theo chủ đề, ví dụ như là Sales, Làm presentation, Viết, Gọi điện thoại, vân vân, rồi xếp các chủ đề đó vào ngày trên lịch. Đến ngày hôm đó thì chỉ làm những Tasks có trong chủ đề ngày hôm đó mà thôi.

R - Results (Kết quả)

Cam kết đưa đến kết quả. Khi bạn được mời tham gia một cuộc họp hay cuộc điện thoại, hãy nhớ: nói có với nó có nghĩa là bạn đã nói không với một thứ nào đó khác. Trân trọng thời gian của bạn và nói “Có” hay “Không” một cách có ý thức.

Đó là phương thức STAR để bạn đạt được mục tiêu chiến lược của mình.

3. Đừng quên ăn mừng chiến thắng

Khi làm việc trong một môi trường từ xa, rất khó để có thể nhận những lời khen, lời cảm ơn từ đồng nghiệp hay sếp. Bản thân bạn phải biết cách nhận ra và tự ăn mừng những thành quả mà bạn đạt được.

Đến cuối tuần làm việc, bạn có thể xem xét lại quá trình làm việc của một dự án, đếm những cái gạch ngang cho những Tasks mà bạn đã hoàn thành, hoặc là nhớ lại những lời khen, lời cám ơn qua email hoặc trong lúc họp.

Con người chúng ta rất cần được nhìn nhận và được nâng niu giá trị. Nhận ra sự đóng góp của bạn cho team hay khách hàng, học sinh của bạn là một cách để bạn cảm thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Bạn đã có một chiến lược cho năm mới chưa? Bạn muốn đạt được những gì trong năm 2021? Xem bài viết về hệ thống và mục tiêu để biết cách thay đổi bản thân mình sao cho phù hợp với bạn nhất nhé.

Chúc bạn một năm mới vui vẻ, tràn đầy năng lượng và ý tưởng.

Nhìn lại năm 2020

2020-12-21T05:20:00+00:00

Chỉ còn 10 ngày nữa là năm 2020 khép lại. Tôi rời căn hộ vừa là nhà vừa là office ở San Francisco, (bạn trai) lái xe 3 tiếng lên phía bắc, đến với một căn nhà mà chúng tôi thuê khoảng 10 ngày, có bãi cỏ rộng, hàng thường vy dày đặc và view nhìn ra biển. Ở đây, tôi đọc sách, nấu ăn, đi dạo, và viết.

Năm 2020 là một năm khác thường. Ngột ngạt và cô lập có lẽ là những cụm từ đại diện để miêu tả nó. Đối với tôi, nó trôi qua thật là chậm. Có lẽ với bạn cũng vậy? Nhìn lại, tôi thấy phần lớn ngày nào cũng như ngày nào. Nhưng cũng có những ngày, những tháng đáng nhớ hơn lũ còn lại. Vì thế tôi nghĩ là mình nên viết chúng ra. Đây cũng là một trong số những “truyền thống” mà tôi tự lập ra hàng năm: suy ngẫm và viết lại cảm tưởng của một năm đã qua. Bạn có truyền thống hàng năm không? Chia sẻ cho tôi biết nhé.

Tôi sẽ mổ xẻ năm 2020 ra thành 3 theme lớn: Body, Mind và Soul. Tại sao ư? Tại vì cả 3 thứ chúng mới đủ để tạo nên “con người tôi”.

Body - Cơ thể và sức khỏe

Đầu tiên, tôi cảm thấy rất may mắn vì trong cơn bão COVID-19 này, dù gần như sống ở tâm bão nước Mỹ, tôi và những người xung quanh đều (phần lớn) chưa dính bệnh, hoặc có thể có rồi mà không có triệu chứng. Trộm vía, tôi vẫn khỏe mạnh như bình thường.

30 tuổi, tôi nghĩ tôi khỏe hơn hồi 20. Tôi ít bị cúm, thi thoảng mới bị đau đầu, lâu lắm rồi không phải uống bất kỳ một loại thuốc nào. (Bập bập).

Ăn uống

Tôi khỏe vậy có lẽ là nhờ tôi ăn uống điều độ:

Ăn rất nhiều rau, nhất là các loại rau xanh có nhiều chất xơ
Thường xuyên uống trà, cà phê đen, sô cô la đen có chất chống ôxy hóa (tuy nhiên không lạm dụng caffeine)
Thích ăn nghệ hay gừng
Uống đủ nước hàng ngày
Tránh đường (Tại sao á? Đọc bài blog này để biết thêm về tác hại của đường nhé)

Tôi mới bắt đầu chế độ ăn Keto - ít tinh bột. Đến giờ phút này, tôi khá hài lòng với nó. Nó khiến tôi CẦN uống nước nhiều hơn và đó là một điều tốt. Tôi dự định sẽ lập một trang blog riêng cho topic này. Các bạn đón đọc nhé.

Uống nước

Nói thật, hồi xưa tôi cũng thuộc dạng không chịu uống nước, nhưng tôi tự lập ra thói quen uống nước ấm buổi sáng hàng ngày, rồi hồi còn đi đến office thì lúc nào cũng phải có một chai nước đặt bên cạnh bàn làm việc. Những lúc cần suy nghĩ sâu hoặc tìm kiếm ý tưởng mới, thường chúng ta hay cảm thấy cần nhai hay ăn, cầm nắm cái gì đó, bạn thấy có đúng không? Thay vì đồ ăn vặt thì tôi để bình nước hay cốc trà bên cạnh, nhấm nháp từng ly nước hay trà, rồi để cái đầu thỏa sức tưởng tượng, bay bổng tìm ra lời giải đáp.

Tập thể dục thường xuyên cũng làm cho tôi CẦN phải uống nước. Nước rất quan trọng cho việc xây dựng cơ bắp đấy nhé.

Tập thể dục

Một trong số những điều tôi tự hào nhất trong năm 2020, là tôi đã tập được thêm rất nhiều động tác khó trong sở thích pole fitness của tôi (Gọi là múa cột hay tập thể hình với cái cột 😆 ). Tôi yêu thích bộ môn này lắm lắm. Tại vì nó là một hỗn hợp của rất nhiều thứ: weight training, dancing, flexibility, musicality, cardio, balancing… Trời đất, hồi tôi mới bắt đầu tập tôi không nghĩ là nó cần nhiều thứ đến vậy. Các bạn có hứng thú nghe không? Tôi viết về chuyện tôi múa cột đọc cho vui?

Tôi cũng mua 2 chương trình luyện tập thêm: tập flexibility (dẻo dai), và handstand (trồng cây chuối). Mỗi tuần 5 lần, 25-30 phút/lần. Sau vài tháng, bụng cũng có vẻ thêm mấy múi💪

Quan trọng là tôi thấy hứng khởi, tự tin hơn, và thực sự thấy khỏe hơn với hệ thống ăn uống và tập luyện này.

Mind - Trí óc

Cách đây chỉ khoảng 1 năm rưỡi thôi, trí óc là ưu tiên số một của tôi. Có nghĩa là gì?

Tôi luôn luôn tìm một cái gì mới để học: SQL, Python, UX Research…
Tôi luôn thích chơi puzzle hay các trò chơi luyện trí não
Thể loại sách yêu thích nhất của tôi là sách về bộ não

Bây giờ thì tôi nghĩ về trí óc với cái nghĩa rộng hơn. Tôi tu luyện nó hàng ngày qua các hoạt động khác nhau.

Công việc

Đúng zậy. Đây là thứ mà tôi dành ⅓ số thời gian của một ngày cho, vì thế tôi phải chắc chắn rằng nó xứng đáng với cái thời gian đó.

Làm việc không chỉ là để kiếm tiền, mà còn là để luyện trí óc, bộ não. Nếu bạn nghĩ đến công việc hiện tại với tư tưởng như vậy, có thể bạn sẽ yêu công việc hơn. Có thể bạn sẽ tìm cách làm việc hiệu quả hơn, dành ít thời gian hơn cho những thứ “không dùng đến trí óc”, dành nhiều thời gian hơn cho những task hay project mới mẻ, sử dụng trí não nhiều.

Một thành công trong công việc năm 2020 là tôi đã lấy được visa làm việc lâu dài ở Mỹ (H1B) với vị trí Marketing Manager!

Viết lách

Tôi bắt đầu The Light Collector cũng là trong năm 2020, khoảng 2 tháng trước khi COVID tràn đến.

Tôi không hề nghĩ mình là người thích viết, hoặc là viết hay. Tôi bắt đầu với ý tưởng chia sẻ kinh nghiệm đi xin việc ở Nhật qua một cuốn ebook ngắn. Nhờ có nó mà tôi được mời làm mentor của VPJ, rồi cố vấn nội dung cho chương trình mentoring. Tôi cảm thấy được trở lại với cộng động người Việt Nam ở Nhật, được đóng góp một cái gì đó. Mỗi lần em mentee chia sẻ về sự biết ơn của em với tôi, hay sự hữu ích của cuốn sách và những lời khuyên của tôi, tôi cảm thấy ấm lòng.

Hiện tại, tôi đang tập trung luyện trí óc với một project mới, khác hoàn toàn với The Light Collector. Hy vọng sau một thời gian nữa, tôi có thể ra đời một cái gì đó hay ho và có tầm ảnh hưởng lớn đến bạn đọc.

Soul - Tâm hồn

Đây có lẽ là cái bị ảnh hưởng bởi COVID nhiều nhất. Bị nhốt trong 4 bức tường, không thể gặp gỡ làm quen với bạn bè mới, không thể đi nhậu với đồng nghiệp… Tù túng và cô lập.

Trong năm vừa rồi, tôi đã duy trì một tâm hồn khỏe mạnh bằng cách:

Tôi nuôi thêm một em mèo. Ngoài việc hàng ngày nhìn nó chơi và cười như một con điên, tôi cũng đã học thêm được nhiều điều.
Tôi tập đàn Ukulele. (Cơ mà dạo này có ưu tiên khác nên không cầm vào đàn 😭)
Tôi vẽ tranh.
Tôi đọc sách. Tôi hay đọc sách khoa học (vì tôi thích trí não), nhưng gần đây tôi nghĩ mình cũng nên đọc các thể loại sách khác để tâm hồn và trí tưởng tượng được phong phú hơn. Và vì tôi cần học cách viết truyện nữa.
Tôi đi du lịch (một cách an toàn).
- Cú du lịch đầu tiên sau đợt dịch, thất bại hoàn toàn, là vào ngày sinh nhật 30 tuổi. Thuê xe van thì xe hỏng. Gọi hỗ trợ thì không ai nghe. Đỗ vào để ngủ thì làm gãy chìa khóa lúc nửa đêm.
- Cú du lịch thứ hai, sau đó 1 tháng, không có vấn đề gì nghiêm trọng nhưng sau khi đi về thì đôi bạn đi cùng với chúng tôi chia tay (Không sao, hiện đã quay lại với nhau).
- Cú du lịch tiếp theo, rong ruổi mười mấy ngày trên đường, mặc dù bị xì bánh xe và làm hỏng cái ống nước (+ rạn kính xe), nhưng có lẽ là chuyến du lịch thành công nhất trong năm. Được xem nhiều cái hay, làm nhiều cái thú vị, không quên được.
- Sau đó là chuyến du lịch ngắn cùng 1 đôi bạn nữa, tưởng là đơn giản nhưng rốt cục là bị khóa không vào được căn phòng mà chúng tôi thuê (người trông khách sạn đã đi về, không liên lạc được). Đành lái xe thêm 2 tiếng nữa, đến địa điểm mới cũng là lúc gà gáy 1 giờ sáng.
- Ngoài ra thì cũng có đi thăm bạn bè ở Santa Cruz, Walnut Creek, hoặc đi camping… Nhờ có những chuyến du lịch nho nhỏ này mà tâm hồn của tôi có thể sống sót đến hôm nay.

Kết

Bản thân tôi, Enneagram số 7, vốn là người ưa thích những điều mới lạ, thích học và thử nghiệm cái mới. Đó là lý do vì sao tôi thường hay bị cuốn theo những sở thích mới mà bỏ bê những dự án mà tôi đã bắt tay vào làm (nhưng chưa xong).

Trong năm 2021, theme của tôi sẽ là FOCUS.Tập trung vào hoàn thành hay cải thiện những cái đang dang dở trước khi thử cái mới. Tập trung vào một vài dự án quan trọng nhất trước khi học cái mới.

Tập trung.

Sống với hiện tại.

Nhìn vào cái có ở trước mắt.

Hy vọng bài viết nhìn lại năm cũ của tôi mang lại ý tưởng gì đó, ánh sáng đâu đó, cái nhìn nào đó mới trong bạn.

Đường - sự thật đắng lòng

2020-12-09T00:51:06+00:00

Cách đây 2 tuần, tôi bắt đầu chuyển sang chế độ ăn keto. Chế độ ăn keto là gì? Tôi sẽ viết một bài blog khác giới thiệu cụ thể hơn, nhưng túm lại keto là ăn rất ít tinh bột, rất rất ít. Bạn nghĩ một thìa cơm một ngày là ít tinh bột rồi? Chưa chắc đâu.

Tại sao tôi lại bắt đầu chế độ ăn này? Vì tôi muốn giảm cân? Cũng không hẳn. Tôi không béo, cũng không bị bệnh gì. Chẳng qua là tôi muốn thử thách bản thân xem mình có thể theo được với chế độ ăn này không.

Và thêm một lý do nữa: vì tôi muốn hạn chế ăn đường.

Đường là 100% tinh bột. Nhưng tinh bột còn có nhiều loại. Tinh bột (carb) có trong rau củ, mà rau củ có chất xơ (fiber) rất tốt và rất quan trọng cho cơ thể. Có thể nói, tinh bột trong rau củ là tinh bột tốt.

Còn đường ư? Đường là 100% tinh bột, và 200% có hại cho cơ thể. Đường là tinh bột xấu.

Vào vấn đề luôn: bài viết này sẽ nói về tác hại của đường, dựa theo một bài thuyết giảng của 1 giáo sư/bác sĩ người Mỹ, ông Robert Lustig. Nội dung sẽ bao gồm nhiều thuật ngữ khoa học bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Nội dung tôi viết sẽ không hoàn toàn giống hệt hay đi theo trình tự của bài thuyết giảng. Nếu bạn muốn xem bài thuyết giảng bằng tiếng Anh, bạn có thể xem ở đây.

Hy vọng bài viết này của tôi sẽ thay đổi cách bạn ăn, hoặc cách bạn cho con cái, gia đình bạn ăn.

Dịch béo phì

Bây giờ chúng ta chỉ bàn đến dịch corona chứ chưa ai nói “dịch béo phì” bao giờ cả. Nhưng, béo phì là một căn bệnh mà chúng ta không nghĩ là chúng ta sẽ mắc phải, nên chúng ta không đề phòng. Năm 2019, báo chí có đưa ra thông tin rằng tỉ lệ béo phì ở Việt Nam tăng nhanh nhất Đông Nam Á.

Bạn nghĩ: mình có bị béo phì đâu.

Nhưng, bạn có cảm thấy mình béo không? Bao nhiêu người mà bạn biết đang tìm cách giảm cân? Quan trọng hơn là, cách mà họ hay bạn đang giảm cân có khoa học không?

Chúng ta hay quan niệm béo là vì:

Ăn nhiều, hoặc ăn nhiều hơn lượng mà cơ thể cần
Hoạt động ít, hoặc ít hơn lượng mà cơ thể cần đốt cháy

Chúng ta hay lấy “ki lô ca lo” ra làm thước đo cho cái “lượng” hay năng lượng trong cơ thể. Chúng ta đếm lượng calo hay kcal mà chúng ta ăn hàng ngày. Nếu nhiều hơn cần thiết thì chúng ta nói nó dẫn đến béo. Chúng ta cũng đếm lượng kcal mà chúng ta nghĩ đã bị đốt cháy trong quá trình tập thể dục. Chúng ta cố gắng tập để đốt đi cái năng lượng thừa, được lưu giữ trong cơ thể sau khi ăn.

Đây là một cách suy nghĩ HOÀN TOÀN VÔ TÁC DỤNG. Hoàn toàn SAI LẦM.

Chỉ ăn ít không làm chúng ta gầy đi.

Chỉ tập nhiều không làm chúng ta gầy đi.

Nếu calorie không phải là thước đo, vậy tại sao chúng ta béo?

Sự thật đắng lòng của đường

1. Giải thích khái niệm “đường”

Có 3 loại đường cơ bản:

Đường glucose: Là những chuỗi tinh bột, có trong hầu như tất cả vật thể sống trên hành tinh. Cơ thể ta thích (nhưng không nhất thiết phải) sử dụng đường glucose để tạo ra năng lượng. Đường glucose ảnh hưởng trực tiếp đến lượng insulin trong máu.
Đường fructose: Có trong hoa quả, mật ong, các loại củ. Cơ thể (gan) cần phải biến đổi fructose sang glucose trước để có thể sử dụng chúng để tạo ra năng lượng.
Đường sucrose: Tên khoa học của đường cát, đường trắng, hay đường mà chúng ta hay dùng để nấu ăn. Bao gồm 50% glucose, 50% fructose.

Phần sau, tôi sẽ phân tích cách mà mỗi loại đường, cụ thể là glucose và fructose, có ảnh hưởng đến cơ thể của bạn như thế nào.

2 Sự thật về đường

Chúng ta đều biết, ăn nhiều đồ ngọt không có lợi cho sức khỏe. Nhưng liệu bạn có biết tại sao và như thế nào?

Sự thật #1: đường fructose không giảm cảm giác đói.

Nếu bạn cho một đứa trẻ uống một cốc cô-ca hoặc nước ngọt có ga trước khi đưa đi ăn KFC, liệu đứa trẻ sẽ ăn ít đi hay ăn nhiều hơn? Bạn sẽ nghĩ là, con bạn vừa uống một cốc cô-ca to đùng rồi, chắc là sẽ không ăn nữa. Nhưng sự thật là, đường fructose không ngăn chặn hormone Ghrelin - hormone tiết ra trong dạ dày giúp báo động cho não là ta đã no. Vì vậy, con bạn chỉ ăn nhiều hơn thôi.

Đấy là lý do vì sao nước ngọt có ga lại thường xuyên được bán kèm với đồ ăn nhanh. Bạn (hay con bạn) bị điều khiển bởi những chuỗi cửa hàng bán đồ ăn mà bạn không hề hay biết. Họ chỉ quan tâm đến lợi nhuận, đâu có quan tâm đến sức khỏe của bạn.

Sự thật #2: đường là chất gây nghiện.

Thực sự thì đường không được coi như là một chất gây nghiện. Chính vì thế nó lại càng nguy hiểm. Bạn thử nghĩ xem:

Cồn trong rượu bia được coi là chất gây nghiện và chúng ta được khuyến cáo là không nên tiêu thụ nhiều chất có cồn.
Thuốc lá được coi là chất gây nghiện và có hại cho sức khỏe.

Ai cũng biết điều đó. Nhưng có ai nghĩ đến đường như là một chất gây nghiện hay không? Không. Đường không bị cấm cho trẻ em dưới 18 tuổi. Không có khuyến cáo hạn chế ăn đường.

Nhưng thực sự là đường gây hại đến gan gần giống hệt như cồn gây hại cho gan. (Giải thích ở phần 3).

Đường gây nghiện bằng cách từ từ thay đổi vị giác của chúng ta. Đặc biệt là đối với trẻ em. Quen ăn đường từ bé thì sau này lớn lên sẽ thích ăn ngọt (không chỉ bánh kẹo ngọt, mà đồ ăn hàng ngày như rau xào, phở, bún...cũng quen cho đường vào).
Đường gây nghiện bằng cách mang đến cảm giác “hạnh phúc” và hưng phấn. Theo như bài TED talk của tác giả Nicole Avena (bạn có thể xem sub tiếng Việt), khi chúng ta ăn đường, bộ não sẽ tiết ra phân tử dopamine khiến chúng ta cảm thấy như vừa được “thưởng” một cái gì đó. Một cách vô ý thức, chúng ta trở nên nghiện đường.

Sự thật #3: Đường có hại đến gan giống như cồn.

Chú ý: phần này sẽ hơi đau đầu một chút với nhiều thuật ngữ khoa học, nhưng vô cùng quan trọng. Mong bạn theo dõi đến cùng nhé. (Nếu đau đầu quá thì bạn có thể đọc những dòng tôi bôi đỏ).

Đầu tiên, chúng ta sẽ xem cồn (Ethanol) được phân hủy trong cơ thể như thế nào. Hãy nhớ, cồn cũng là một loại tinh bột.

Coi như chúng ta đang hấp thụ 120 calo cồn.
24 calo được hấp thụ ở ngoài gan. 12 calo sẽ được hấp thụ bởi não và thận, 12 calo sẽ được tiêu hóa bởi dạ dày và ruột.
Còn lại 96 calo sẽ đi vào gan.
Ở gan, chúng được chuyển hóa thành acetaldehyde. Đây là chất có thể gây ra ung thư gan vì chúng tiết ra một chất khác tên là ROS phá hủy đạm của gan, gây hại cho gan.
Tiếp theo là chuyển hóa thành acetate, rồi citrate (một loại citric acid).
Hãy nhớ chúng ta có rất nhiều citrate ở đây (96 calo), phần lớn sẽ được chuyển thành VLDL và đi vào máu. VLDL là loại cholesterol có hại, và là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều bệnh như mỡ máu, nghẽn mạch máu, bệnh tim.
Một phần còn lại của citrate không ra khỏi gan nổi và biến thành những hạt lipid (mỡ), cùng với môi trường có cồn trong gan, nó sẽ tạo ra chất gọi là JNK 1. Chất này gây ra sự viêm, và nó có hại như thế nào xin mời theo dõi phần tiếp theo - cách mà đường fructose được chuyển hóa.

Tiếp theo, hãy xem đường glucose được phân hủy trong cơ thể như thế nào.

Coi như chúng ta đang hấp thụ 120 calo đường Glucose (ví dụ, 2 miếng bánh mì trắng)
80% của số calo đó sẽ được cơ thể hấp thụ để tạo ra năng lượng. Tại vì tất cả các cơ quan trong cơ thể đều có thể hấp thụ glucose. Mọi tế bào đều có thể hấp thụ glucose.
Còn lại 20% sẽ đi vào gan. Qua nhiều bước phân hủy hóa học (đau đầu..), túm lại là số glucose này sẽ được chuyển hóa thành glycogen. Đây là cách mà gan lưu trữ glucose. Và số lượng đường này chỉ được biến thành năng lượng khi mà có các loại hormone khác. Tuy nhiên, không đáng lo ngại vì gan có thể dự trữ một số lượng không hạn chế glycogen. Đây là cách các vận động viên marathon dự trữ năng lượng để chạy một quãng dài mà không cần ăn.
Một số lượng nhỏ glucose sẽ bị chuyển thành VLDL - cholesterol xấu. Nhưng chỉ là một con số nhỏ, có thể là khoảng 0.5 calo. Rất nhỏ so với cồn (90 calo) đúng không?
Glucose cũng ảnh hưởng đến lượng insulin trong máu, làm nó tăng lên để báo hiệu cho não là chúng ta đã no, rằng ta không cần ăn nữa.

Cuối cùng, hãy xem đường fructose được phân hủy trong cơ thể như thế nào.

Bạn có nhớ, đối với Glucose, 80% số calo sẽ được cơ thể hấp thụ. Tuy nhiên, tế bào của chúng ta không có khả năng phân hủy Fructose, nên toàn bộ đường Fructose sẽ phải đi qua gan để được xử lý.
Trong quá trình xử lý Fructose, gan sẽ tạo ra một chất gọi là uric acid. Đây là nguyên nhân gây bệnh Gout trong máu. (Bệnh Gút)
Qua nhiều quá trình phức tạp, Fructose biến thành citrate. Nghe quen không ạ?
Citrate biến thành VLDL, loại cholesterol quỷ quái, nguyên nhân gây ra vô số bệnh cấp tính.
Chưa hết, một phần citrate biến thành JNK-1 (cũng giống như lúc ta xử lý cồn). JNK-1 làm đóng cửa cái gọi là IRS-1, làm cho hệ thống rơi vào tình trạng “chống insulin”, tức là insulin không báo hiệu được cho não là chúng đã no. Vì thế, chúng ta tiếp tục ăn, tiếp tục hấp thụ thêm đường…
Và ta cứ béo lên, cứ yếu đi.

Thật đáng sợ. Đường fructose và cồn có tác hại như nhau lên gan. Vậy mà đường không bị cấm hay bị kiểm soát như rượu bia. Có thể bạn sẽ không cho đứa con 5 tuổi uống rượu, nhưng lại cho nó uống nước ngọt có ga?

3. Tại sao tập thể dục rất quan trọng khi bị béo phì?

Vì nó đốt calo trong cơ thể? Tôi có phải nhắc lại sự thật là đếm số calo không hề có tác dụng trong quá trình giảm cân không nhỉ? Hãy nhớ lại 3 ví dụ bên trên: chúng ta hấp thụ 120 calo cồn, đường glucose và đường fructose. Tất cả đều là 120 calo, nhưng cách chúng ảnh hưởng đến cơ thể như thế nào quả là khác nhau.

Bạn không trở thành cái mà bạn ăn. Bạn trở thành cái mà cơ thể làm đối với cái mà bạn ăn.

Tập thể dục hoặc vận động là tốt khi bị béo phì vì:

Nó tăng cường sự nhạy cảm của những cơ quan thụ cảm insulin ở trong cơ bắp, giúp cho lượng insulin trong máu giảm
Giảm xì trét, cái mà khiến chúng ta dễ rơi vào trạng thái “muốn ăn”, đặc biệt là muốn ăn đồ ngọt. Không xì trét = ít muốn ăn.
Làm cho quá trình phân hủy đường diễn ra nhanh hơn và nó sẽ ít bị chuyển hóa thành citrate hoặc thành mỡ trong gan.

4. Tại sao chất xơ rất quan trọng khi bị béo phì?

Thật may mắn là thiên nhiên tạo ra trái cây (chứa đường fructose) không phải để cho chúng ta cứ nhìn và thèm. Mặc dù trái cây hoa quả chứa đường fructose, chúng cũng chứa rất nhiều chất xơ và các loại vitamin, khoáng chất khác cần thiết cho sự sống. Cụ thể cách mà chất xơ giúp ích cho cơ thể chúng ta đó là:

Chất xơ làm giảm tỷ lệ hấp thụ tinh bột đường ruột. Khi tỷ lệ này giảm, các anh chàng vi khuẩn ở trong ruột sẽ xử lý chúng và giúp ta “xì hơi”. Vậy, bạn chọn đánh rắm hay béo phì? =))
Chất xơ giúp não bạn nhận được tín hiệu “tôi no” nhanh hơn vì nó làm tăng lượng hormone tên là PYY.
Chất xơ ngăn chặn sự hấp thụ của một vài acid béo

5. Đường khá là nguy hiểm, tại sao chính phủ không ra tay?

Chủ đề liên quan đến chính phủ Mỹ nhiều hơn là Việt Nam. Rất tiếc là tôi không rõ bộ Y Tế Việt Nam có những chính sách gì hay thủ tục gì để đảm bảo là con em người dân Việt Nam không bị thao túng bởi những công ty, tập đoàn sản xuất thực phẩm. Tuy nhiên, nếu bạn có thắc mắc tại sao các công ty đó thích cho đường vào các sản phẩm của họ đến vậy, thì đây là một vài lý do:

Nhiều năm trước, chúng ta tránh ăn đồ có nhiều mỡ vì sợ cholesterol trong máu. Các công ty thực phẩm đi theo cái xu hướng đó để mà tạo ra đồ ăn ít chất béo. Mà đồ ăn ít chất béo thì vị rất là chán, nên họ bỏ đường vào để cho nó ngon hơn…
Vì trẻ em thích ăn đồ ngọt. Vì đồ ngọt là chất gây nghiện! Họ muốn ta ăn càng nhiều ngọt càng tốt. Chẳng ai thích đắng cả.
Chất xơ làm cho hàng hóa trên giá nhanh bị hỏng. Thay vì chất xơ, họ cho đường và chất bảo quản để hàng tiêu dùng bán được lâu hơn.

Đừng để họ thao túng bộ não và sức khỏe của bạn và gia đình bạn.

Tóm tắt

Đếm calo không có tác dụng trong việc giảm cân hay tránh béo phì. Cái quan trọng không phải là số calo, mà là cách các chất được chuyển hóa thành năng lượng trong cơ thể.
Đường fructose có hại cho cơ thể cũng giống như cồn trong rượu bia.
Đường fructose là chất gây nghiện! Đường fructose không báo hiệu cho não rằng bạn đã no.
Đường fructose, nếu hấp thụ với số lượng lớn, sẽ gây các bệnh cấp tính.
Chúng ta có thể tập thể dục, vận động và ăn nhiều chất xơ để tránh tác hại của đường.

Lời khuyên của tôi

LUÔN LUÔN xem thành phần của các sản phẩm mà bạn mua ngoài cửa hàng/tạp hóa. Tránh các thành phần hóa chất, chất bảo quản. Xem lượng đường có trong thành phần.
Hiểu rõ hơn các chất trong thực phẩm, và chọn loại thực phẩm phù hợp cho sức khỏe của bạn. Ví dụ, các loại rau cải, xúp lơ xanh, xúp lơ trắng, xà lách… có nhiều chất xơ và ít chất bột. Các loại củ có nhiều chất bột (đường). Hoa quả trái cây có nhiều đường nhưng tùy loại, ví dụ như là quả bơ có ít đường mà lại nhiều chất béo bổ ích, quả xoài, táo có rất nhiều đường.
Không cho bé nhà bạn uống nước ngọt có ga hay bánh kẹo. Khi uống trà sữa, bảo người ta không cho đường vô!
Chia sẻ cho bạn bè và những người xung quanh về sự thật đắng lòng của đường nhé.

Mọi thông tin tôi viết đều là dựa vào các nguồn đã được nêu trên và dựa vào hiểu biết của tôi. Bài viết này là nhằm mục đích giáo dục, không dành cho chữa bệnh hay không hứa là sẽ chữa bệnh cho ai.

Sự khác nhau của 言う・話す・語る・しゃべる・述べる

2020-07-24T01:31:19+00:00

Blog lần này dành cho các bạn học và nói tiếng Nhật. Hi vọng bài viết sẽ có ích cho bạn.

言う・話す・語る・しゃべる・述べる (say, tell, speak)

Ý nghĩa cơ bản

Biểu đạt bằng ngôn từ. Tiếng Việt: “nói”, “nói chuyện”, ”nói với”, “kể”...

Sự khác nhau

「言う」là từ có phạm vi sử dụng rất rộng. Khác với những từ còn lại, nó còn có thể được sử dụng trong trường hợp khi màđơn giản là phát ra âm thanh qua giọng nói.

Còn**「話す」「語る」「述べる」**thường được sử dụng trong trường hợp phải biểu đạt một nội dung nào đó.

「しゃべる」 thì gần giống như「話す」, nhưng thường mang sắc thái không nghiêm túc và nói nhiều lần.

「しゃべる」và 「話す」chỉ được sử dụng khi biểu đạt ý nghĩa (nói) bằng miệng, nhưng những từ còn lại (言う・語る・述べる) còn được sử dụng khi diễn đạt cái gì đó bằng câu văn (viết).

Ví dụ

Giải thích

Nói câu ngắn như vậy (sayonara!) thì chỉ có 言う là dùng được
話す: Người nói đã suy nghĩ kĩ và chuẩn bị nội dung trước khi thổ lộ. Nếu dùng 言う thì sẽ có sắc thái mạnh mẽ, “từ một phía” hơn. しゃべる có ý nghĩa quá xuề xòa, hơi khó dùng trong câu này. Đây là câu nói chuyện hàng ngày nên 語る và 述べる cũng khó dùng.
Có thể dùng 話す và 語る nhưng 語る sẽ mang ý nghĩa theo kiểu kể chuyện dài hơn là 話す.
Dịch tiếng Việt ra là “Cái thằng lắm mồm”, “Cái thằng nói nhiều”. しゃべる là hợp lý nhất.
述べる thường được sử dụng trong hoàn cảnh nghiêm túc như là hội nghị, họp, sự kiện. Có thể dịch sang tiếng Việt là “trình bày” và ý nghĩa cũng giống như vậy: phát biểu nội dung dài, theo một cấu trúc cụ thể.

Một số từ đồng nghĩa khác

申す： Trạng thái khiêm tốn hay lịch sự của 言う

おっしゃる：尊敬語 (Kính ngữ) của 言う

Nếu bạn thấy có ích thì đừng quên chia sẻ với bạn bè, follow Facebook page của tôi và subscribe vào newsletter để nhận nhiều thông tin/ bài viết bổ ích nhé.

Sê ri Blog: các phương thức cho một sự lựa chọn đúng đắn - Part 3: Cynefin framework

2020-07-21T04:17:27+00:00

Đây là phần 3 của sê ri blog về các framework và cách thức trong decision making, critical thinking (suy tư phản biện) hay problem solving. Trong phần 3 này, tôi sẽ nói về một phương thức mang tên Cynefin framework (phát âm tiếng Anh là /kəˈnɛvɪn/ - “cơ nê vin”).

Những tình huống khác nhau thường cần những cách đáp trả khác nhau. Phương thức Cynefin giúp bạn hiểu được tình huống mà bạn đang gặp phải, từ đó có thể chọn ra một cách trả lời hay đáp lại hợp lý với tình huống đó. Phương thức này được phát triển bởi Dave Snowden vào năm 1999.

Cách sử dụng

Phương thức này chỉ ra 5 khu vực chính mà chúng ta có thể phân loại những tình huống hoặc vấn đề của chúng ta. 5 khu vực đó là:

Obvious (Hiển nhiên)
Complicated (Rắc rối)
Complex (Phức tạp)
Chaotic (Hỗn loạn)
Disorder (Lộn xộn, không theo trật tự)

Mục đính của chúng ta là hiểu ra tình huống/vấn đề này thuộc về khu vực nào trong số 5 khu vực đó và sau đó chọn ra hành động hợp lý nhất dựa theo tính chất của tình huống hay khu vực.

Hãy cùng xem xét cụ thể từng khu vực.

Khu vực Obvious

Cũng được biết đến với tên “đơn giản” hay “rõ ràng”, đây là khu vực của những best practices. Đây là nơi mà:

Vấn đề khá là quen thuộc và được định nghĩa một cách cụ thể
Các mối quan hệ nguyên nhân - kết quả khá là rõ ràng
Tình huống ổn định

Rất nhiều vấn đề hoặc tình huống liên quan đến một quá trình nào đó đều rơi vào khu vực này. Đây là khu vực của “Biết những điều đã biết” (Biết câu trả lời cho một câu hỏi khá rõ ràng)

Cách giải quyết trong khu vực này thường rất hiển nhiên và không cần đến nhiều tri thức chuyên môn.

Cách đối mặt đúng đắn nhất trong tình huống ở khu vực này đó là sense-categorize-respond: bạn hiểu tình huống (sense), phân loại nó (categorize), rồi phản ứng bằng cách áp dụng những best practices đã được thiết lập.

Khu vực Complicated

Trong khu vực này, sẽ có thể có nhiều câu trả lời đúng nhưng chúng không hiện ra ngay lập tức. Đây là khu vực của “Không biết những điều đã biết” (Không biết câu trả lời cho một câu hỏi đã biết). Câu hỏi/vấn đề khá là rõ ràng nhưng chúng ta cần làm gì đó để trả lời.

Đó là lý do vì sao cách đối mặt đúng đắn nhất cho khu vực này đó là sense-analyze-respond. Sau khi đã hiểu tình huống, bạn cần phân tích để tìm ra câu trả lời, và những tình huống ở đây thường cần đến các tri thức chuyên môn. Các nhà chuyên môn nên giám định tình huống, nghiên cứu các sự lựa chọn và chọn ra tiến trình hành động.

Khu vực Complex

Trong khu vực này, chúng ta sẽ gặp phải “Không biết những điều không biết” (Không biết câu hỏi cũng như câu trả lời). Tình huống không được hiểu qua phân tích bởi vì chúng ta thậm chí còn chưa biết đến chúng. Và chúng ta cũng không biết cái gì cần được trả lời đầu tiên.

Vì thế cách tốt nhất là phải thử nghiệm trước để hiểu về vấn đề. Sau đó giải nghĩa được vấn đề mà bạn đang phải đối mặt và từ đó đáp trả lại. Mục tiêu là để hiểu được vấn đề đủ để chúng ta có thể chuyển tình huống sang khu vực số 2 - Complicated nơi mà dễ đối phó hơn.

Khu vực Chaotic

Khi mà mọi thứ không nằm trong kiểm soát, tình huống rơi vào khu vực Hỗn loạn. Đó là khi nguyên nhân và kết quả không theo một mối quan hệ rõ ràng nào.

Ở đây, điều đầu tiên chúng ta cần đó là thiết lập một sự ổn định để gói gọn tình huống. Chỉ khi đó chúng ta mới bắt đầu điều tra khảo sát vấn đề và đưa tình huống về khu vực số 3 - Complex.

khu vực hỗn loạn cũng đưa đến một cơ hội cho những cách giải quyết mới lạ vì chúng ta có thể có cách nhìn cởi mở hơn trong tình huống này.

Khu vực Disorder

Nếu bạn không biết mình đang ở trong tình huống hay khu vực nào, bạn đang ở trong khu vực không theo trật tự. Mục tiêu của chúng ta ở đây đó là nhanh chóng tìm ra khu vực mà bạn đang rơi vào và tiếp tục giải quyết từ đó. Chúng ta cũng có thể chia vấn đề ra thành những phần nhỏ và phân loại chúng vào từng khu vực cụ thể.

Làm thế nào để biết bạn đang ở khu vực nào

Tóm tắt lại framework (tiếng Anh). Nguồn: wikipedia

Đầu tiên, bạn phải làm quen với từng khu vực và học về những tính chất của từng vấn đề hay tình huống trong khu vực đó. Sau đây là một số câu hỏi mà bạn có thể dựa vào để tìm ra khu vực mà bạn đang ở:

Bạn có biết nguyên nhân hay cái gây ra tình huống này?
Tình huống có đang nằm trong tầm kiểm soát hay không?
Bạn hiểu và biết về nó đến mức nào?
Bạn có cần tri thức chuyên môn để giải đáp?

Takeaway - Bài học

Ý tưởng chính của Cynefin framework đó là những tình huống hay vấn đề khác nhau cần được nhìn nhận và giải quyết theo cách khác nhau. Bạn cần phải tìm ra loại tình huống mà bạn đang gặp phải và chọn ra cách trả lời hợp lý với sự giúp đỡ của framework này :).

Đừng quên follow Facebook Page của The Light Collector để nhận những thông tin mới nhất nhé. Mình cũng đang có ý định bắt đầu viết newsletter – giống như một tuyển tập các thông tin/ kiến thức bổ ích mà mình gom nhặt được hàng tuần. Nếu bạn có hứng thú thì điền email dưới đây và chờ đợi mail của mình vào tháng 8 nhé!

6 điều tôi học được từ việc huấn luyện chó mèo

2020-07-13T01:29:42+00:00

Topic lần này có hơi khác lạ một chút so với những chủ đề blog mà tôi từng viết cho The Light Collector. Có thể các bạn đã quen với những bài tôi viết về phát triển bản thân, về cách suy nghĩ và giải quyết vấn đề, về xin việc và học tập ở nước ngoài… Lần này, tôi muốn chia sẻ những bài học và những câu chuyện nhiều khi khá là mắc cười, qua kinh nghiệm huấn luyện mèo và dẫn mèo đi du lịch của tôi.

Có thể bạn đã biết qua kênh YouTube hoặc Instagram đó là việc tôi mới bắt đầu nuôi một em mèo. Đặt tên là Moku (墨の音読み), là cách đọc onyomi của từ Kanji có nghĩa là mực (ink). Tạm gọi là Inky Cat. Moku là boy đã chào tạm biệt 2 hòn ngọc quý giá (no shame). Ẻm nó mới được 4.5 tháng, vẫn mới bỡ ngỡ bước vào đời, rất ham chơi và nghịch ngợm.

Instagram

Ngay ngày thứ 2 sau khi Moku về với gia đình, tôi đã đi mua vòng cổ và dây để dẫn em đi dạo một cách an toàn. Sau gần 2 tháng huấn luyện mèo, tôi đã nhận ra nhiều điều cảm tưởng còn to tát hơn cả những gì tôi trải nghiệm hàng ngày.

1. Nghiêm túc với những mối quan hệ mà bạn thiết lập

Tôi đã từng nuôi 2 em mèo khác được 4-5 năm. 3 năm trước, vì một vài lý do, tôi phải gửi cho người khác nuôi. Đó là một khoảng thời gian buồn. Lý do chính là vì tôi, một người dị ứng mèo, không thể sống một cách thoải mái với những 2 bạn mèo. Lý do thứ 2 là vì tôi muốn dành thời gian chơi với chúng, nhưng cũng cần thời gian để học tập, tìm việc làm, đi giao lưu với bạn bè… Nhất là thời tiết San Francisco quá đẹp, tôi muốn dẫn mèo đi chơi, đi du lịch cùng.

Khi tôi quyết định nuôi mèo trở lại, tôi đã suy nghĩ rất kĩ. Tôi không muốn lịch sử lặp lại. Tôi muốn Moku không chỉ là một con mèo, một con vật nuôi hay thú cưng, mà còn là một người bạn đồng hành và là thành viên trong gia đình.

When you sign up for a relationship, or anything, take it seriously.

Trước khi chấp nhận vào làm việc ở một công ty, bạn đã gặp và bạn biết ai sẽ là sếp của bạn. Đối với bạn, mối quan hệ đó quan trọng đến đâu? Bạn coi người đó chỉ là một manager - người quản lý trong một công việc mà bạn làm để gọi là có tiền. Hay bạn coi người đó còn là leader, là mentor - một người thầy mà bạn có thể học hỏi, người có thể chỉ giáo và lãnh đạo?

Khi bạn đi date, rồi thổ lộ tình cảm với ai đó (khi bạn “in a relationship”) bạn coi mối quan hệ này như là một công cụ để hẹn hò cho vui, hay bạn thực sự coi trọng người mà bạn đang quen và những gì 2 người có với nhau?

Hoặc đơn giản như là trước khi bạn mua một món đồ, bạn có suy nghĩ “Liệu mình có thực sự cần nó không?”, “Mình sẽ sử dụng nó vào mục đích gì, như thế nào?”, “Mình có dùng nó một cách có ích không?”

Một mối quan hệ, cho dù là với người hay với chó mèo, là cả một “commitment”. Một khi bạn đã đồng ý bắt đầu mối quan hệ đó, thì bạn phải nghiêm túc với nó, phải coi trọng nó, phải work hard để mối quan hệ được thành công.

Vì thế nên tôi hốt phân mều, cho mều ăn 3 bữa, chơi với mều và dẫn mều đi dạo, chỉ mong đợi một tiếng meo thân yêu là đã tan chảy cả trái tim rồi.

Ngày đầu tiên dẫn Moku đi ra công viên:

Instagram

2. Đặt mình vào hoàn cảnh và vị trí của người khác

Bài học này có lẽ không cần phải nhắc lại cũng đã quá hiển nhiên, và tôi cũng đã từng đề cập đến ví dụ như là ở blog 7 bài học tôi nhận ra sau 10 năm sống ở nước ngoài.

Để huấn luyện mèo (hay chó, hay người) thành công, bạn phải làm bài tập về nhà. Trước khi đón Moku về, tôi đã đọc sách, đọc internet, xem YouTube và tìm hiểu quá trời về LOÀI MÈO. Con người chúng ta tưởng là đã hiểu về mèo, nhưng thực ra mèo vẫn còn nhiều bí ẩn số. Hiểu được những điều nho nhỏ như là “mèo không thể nhìn các vật ở quá gần”, sẽ giải thích cho việc tại sao mèo nhà bạn cắn phải tay bạn khi bạn cho em nó ăn.

Tôi cũng đọc và hiểu về nhiều concept trong việc huấn luyện động vật, như là positive reinforcement hay conditioning. Qua đó, tôi luyện cho Moku đeo harness bằng cách đeo harness lúc cho ăn. Như thế em nó sẽ kết nối việc ăn (positive experience) với việc đeo harness.

Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng.

Bằng cách tìm hiểu tình huống và đặt mình vào vị trí của người khác, bạn sẽ hiểu được động cơ và lý do trong hành động của người khác, và vì thế có thể giúp đỡ họ, hoặc giải quyết được mâu thuẫn.

Mọi người hay ca thán về chuyện các mối quan hệ xã hội phức tạp, hay hiểu lầm nảy sinh mâu thuẫn… Tôi thì thấy nhiều khi con người chúng ta quá may mắn vì ít nhất là còn có thể NÓI CHUYỆN với nhau. Chứ chó mèo nhà tôi chúng nó có bị đau ở đâu, có kêu tôi cũng chẳng hiểu được… Vì thế bạn đừng quên: đi kèm với việc cố gắng hiểu người khác thì cũng nên giúp người khác hiểu mình bằng cách communicate effectively nhé.

3. Biết giới hạn mà bản thân cho phép và truyền đạt nó với người khác

Là một người chủ, bạn được ở vị trí cao hơn chó mèo một chút: bạn là người “set the rules” trong nhà. Bạn là người quyết định có cho phép cún trèo lên sofa hay không. Bạn là người quyết định mèo nhà bạn được phép nhảy lên tủ bếp hay không.

Đó cũng có thể được gọi là “boundary” - ranh giới giữa việc bạn cảm thấy ok và không ok.

Know your boundaries and communicate them.

Nhiều người không biết boundary của họ, hoặc không truyền đạt chúng cho người khác, làm cho cả họ và người trong mối quan hệ đó không thoải mái. Một số ví dụ của boundary đó là:

Trong tình yêu, bạn muốn cả 2 người độc lập một chút và muốn người yêu không nhắn tin/ gọi điện quá nhiều xâm lấn vào thời gian riêng của bạn.
Trong công việc, bạn muốn sếp cho bạn tự lập plan cho project và không tham gia quá nhiều vào những chi tiết tỉ mỉ.
Với cún cưng, bạn muốn cún phải đi bên cạnh mình khi đi bộ trên vỉa hè và không chạy nhảy lung tung.
Với người yêu, bạn muốn họ quan tâm hỏi thăm đến gia đình tại vì gia đình rất quan trọng đối với bạn

Tất cả những gì chúng ta CẦN (Needs), và MUỐN (Wants) đều có thể chia ra làm các level của boundary:

Must-have: Những gì bạn bắt buộc phải có
Nice-to-have: Những gì bạn thích có nhưng không nhất thiết bắt buộc
Strict No: Nói không với chúng

Boundary càng rõ ràng thì càng dễ nói chuyện hay thương lượng với “đối tác” trong mối quan hệ mà bạn có.

Instagram

4. Kiên nhẫn, quyết đoán, và đưa ra thông tin chính xác

Đây có lẽ là bài học lớn nhất trong việc huấn luyện chó mèo.

Không phải tự nhiên mà chó nhà tôi nghe lời đến vậy. Cũng không phải do thông minh bản năng mà Moku biết ngồi hay biết bắt tay. Mất một thời gian dài, nhiều mồ hôi và (thi thoảng) máu để có được ngày hôm nay (haha).

Để huấn luyện thành công, bạn phải kiên nhẫn. Không phải ngày một ngày hai là chúng có thể hiểu bạn muốn gì ở chúng. Bạn muốn được thăng chức? Bạn phải kiên nhẫn. Bạn muốn có việc mới? Bạn phải kiên nhẫn. Đừng bỏ cuộc.

Để huấn luyện thành công, bạn phải biết communicate với chó mèo theo cách để chúng hiểu. Đó là gì? Thiết lập các “luật” và lặp đi lặp lại nhiều lần cho đến khi luật đó được thấm vào bộ não của chó mèo.

Ví dụ, bạn không thể lúc thì “Cấm đi tè trong nhà”, lúc thì lại “Thôi đang sáng sớm đi tè trong nhà cũng được”. Đây là cách communication không uy tín, không hiệu quả, và rất confusing cho động vật. Đến lúc sau chúng tè trong nhà thì bạn lại mắng chúng, vậy có phải là oan ức không?

Be patient and consistent.

Với mối quan hệ xã hội cũng thế, nếu bạn nói một đằng làm một nẻo, hoặc là hôm trước nói A hôm sau nói B thì không ai có thể tin tưởng bạn được.

5. Biết điều chỉnh cảm xúc

Tôi dám chắc rằng các ông bố bà mẹ có con nhỏ rất hiểu điều này. Nhiều khi dạy mãi chúng nó không nghe lời hoặc không hiểu, bực mình không tả nổi. Thế nhưng mà cũng chẳng làm gì được. Người bực mình là chúng ta thôi…

Đừng để hoàn cảnh xung quanh tác động đến cảm xúc của bạn.

Nhất là với động vật, rất khó để chúng hiểu rằng bạn đang giận dữ và giận dữ vì điều gì.

Tôi nhớ khi Orthos, em chó nhà tôi, còn nhỏ, tôi và bạn trai muốn luyện để nó không nhảy chồm lên người khác khi chơi đùa hay để xin ăn. Orthos là dòng chó săn thỏ nên có thể sẽ phát triển khá lớn, nặng 30 - 35kg. Nhảy lên có thể sẽ làm người khác hay trẻ con sợ hãi đặc biệt là khi chúng tôi muốn đưa Orthos đi ra công viên đông người. Hồi đó với một chú cún con như Orthos thì chơi đùa với các em chó khác là sướng nhất quả đất. Chúng tôi hay dẫn Orthos đến dog park nơi mà có rất nhiều người chủ khác dẫn chó của họ đến giao lưu, chơi hay huấn luyện. Họ sẽ mang dog treats đến cho chó của họ và thường thì người nào có treats người đó được các chú cún vây quanh để xin ăn.

Có nhiều lần Orthos đòi nhảy lên để đớp lấy đồ ăn và đã bị “dằn mặt”. Nhưng với bộ não vẫn còn chưa phát triển, Orthos quên ngay bài học và lại chồm chồm lên nhiều lần nữa. Mỗi lần như vậy tôi và bạn trai rất bực mình và cảm thấy bất lực trong việc “dạy dỗ con cái”...

Tuy nhiên, giận dữ mãi cũng đâu làm được gì nó đâu. Sau khi chỉnh sửa Orthos rằng nhảy lên là không tốt thì chỉ sau 5 phút Orthos sẽ quên đi là nó bị mắng. Vì thế chúng ta cũng nên quên sự giận dữ hay bực mình đó đi và “giữ một cái đầu lạnh” để có thể tập trung hưởng thụ những giây phút vui vẻ.

Take action and move on. Be in control of your emotion.

6. Timing is (almost) everything

Chó mèo, không như người, không tập trung được vào một thứ nhiều hơn 5 phút. Những sense của chúng rất khác người. Mùi, âm thanh, sự chuyển động… tất cả những tác động bên ngoài khiến chó mèo rất dễ mất tập trung, và vì thế không dễ “dạy dỗ” như là người.

Khi dạy chúng một điều gì đó, bạn phải truyền đạt nội dung ở đúng thời điểm, và với thông tin chính xác. Ví dụ như khi bạn muốn dạy chó bắt tay. Ngay sau khi cún làm được điều đó bạn phải khen ngợi và cho ăn treats ngay lập tức để cún có thể nhớ là “Ồ nếu bố đưa tay ra và mình cũng đưa chân trước ra thì mình sẽ được ăn”.

Timing is very important. Thời điểm là tất cả.

Để làm giàu từ stock, bạn cần biết thời điểm nào mua là tốt, thời điểm nào nên bán.
Bạn nên suy nghĩ liệu sau khi bạn gái đó chia tay nyc được 1 tuần có phải là thời điểm tốt để thổ lộ tình yêu.
Bây giờ có phải là thời điểm tốt để tìm việc mới?

Thời điểm quyết định 90% thành công.

Tóm lại

Hi vọng những lessons tôi học được qua việc huấn luyện chó mèo cũng có ích cho bạn :). Đừng quên chia sẻ suy nghĩ của bạn bằng cách comment vào blog nhé.

Nghiêm túc với những mối quan hệ mà bạn thiết lập
Hiểu hoàn cảnh và vị trí của người khác
Biết giới hạn mà bản thân cho phép và truyền đạt nó với người khác
Kiên nhẫn, quyết đoán, và đưa ra thông tin chính xác
Làm chủ cảm xúc
Thời điểm làm nên thành công

À quên, follow Instagram của Moku và Orthos nhé!

2 bé cám ơn bạn đã đọc blog!

Instagram

Sê ri Blog: các phương thức cho một sự lựa chọn đúng đắn - Part 2: Issue Trees

2020-07-02T04:58:21+00:00

Sắp xếp cấu trúc và giải quyết vấn đề theo một cách có hệ thống

Issue Trees cũng giống như là bản đồ của vấn đề. Chúng mang đến cách nhìn rõ ràng và có hệ thống vào vấn đề mà bạn cần giải quyết. Nó giúp bạn chia một vấn đề lớn thành những phần nhỏ và dễ quản lý hơn, và giúp bạn sắp xếp thứ tự để ưu tiên giải quyết phần nào trước. Nói một cách khác, Cây Vấn Đề rất hữu dụng cho chiến lược “Chia nhỏ và Chinh phục”.

Cây Vấn Đề cũng có ích cho việc phải trình bày vấn đề với người khác, bởi vì nó cho thấy bản đồ của bài toán.

Có 2 loại “cây” chính:

Cây Vấn Đề (Problem Tree) - được tạo ra bằng cách trả lời câu hỏi “Tại sao?”
Cây Giải Quyết (Solution Tree) - được tạo ra bằng cách trả lời câu hỏi “Như thế nào?”

Cây Vấn Đề - Problem Tree

Một cây vấn đề tốt phải bao trùm được toàn bộ vấn đề. Nó cần phải chính xác. Sau đây là một số những nguyên lý cơ bản để tạo ra được một cây vấn đề.

Bắt đầu phá vỡ vấn đề thành những mục lục, những nhánh nhỏ
Sử dụng nguyên tắc MECE (viết tắt của Mutually Exclusive, Collectively Exhaustive)

Mutually Exclusive: nghĩa là không có sự trùng lặp giữa những phần khác nhau của cây.
Collectively Exhaustive: nghĩa là bao gồm toàn bộ vấn đề

Không đi vào những chi tiết nhỏ hay những giả thuyết cụ thể: tập trung vào việc chụp lại những category rộng mà tạo nên vấn đề chúng ta đang cần xem xét.
Áp dụng quy luật 80/20: tập trung vào một vài phần của vấn đề mà gây ra ảnh hưởng lớn nhất. Cách tính phạm vi ảnh hưởng tốt nhất là phải dựa vào số liệu chứ không phải đoán mò.

Cây Giải Quyết

Một khi bạn đã chọn ra một vài phần cụ thể của vấn đề mà bạn muốn tập trung giải quyết, thì tiếp theo bạn có thể tạo ra một Cây Giải Quyết.

Nhìn vào một phần cụ thể của vấn đề và đặt câu hỏi “Làm thế nào chúng ta có thể cải thiện hoặc sửa đổi việc này?”
Vạch ra những category của cách giải quyết
Lập ra các ý tưởng trong mỗi category

Điểm mạnh của cách suy nghĩ rất có cấu trúc này đó là: làm việc mà có sự thúc ép thực ra sẽ giúp bạn có nhiều ý tưởng hơn.

Example

Hãy cùng xem xét một ví dụ để tạo ra một Issue Tree. Hãy coi như bạn làm ở Product Team ở một công ty và bạn cần tìm hiểu xem tại sao khách hàng lại không sử dụng một chức năng rất quan trọng của sản phẩm. Vấn đề đó sẽ là bước khởi đầu.

Chúng ta sẽ chia nhỏ vấn đề ra thành từng nhánh mà có thể là nguyên nhân của vấn đề.

Với bước đầu tiên của cây thì những nguyên nhân này khá là đơn giản, nhưng chúng thực ra lại MECE - chúng không bị trùng nhau mà vẫn bao trùm được toàn bộ vấn đề.

Phân tích sâu hơn

Khi mà xem xét nguyên nhân cho từng nhánh thì chúng ta có thể phát triển ra thành một cây như thế này.

Chúng ta có thể lập thêm nhiều giả thiết và tạo ra cây cổ thụ với rất nhiều nhánh hơn nữa, nhưng bước đầu với cây như thế này, chúng ta đã biết là có thể tập trung tìm hiểu sâu hơn vào phần nào.

Như trong ví dụ này thì chúng ta có thể bắt tay vào điều tra xem là thực sự khách hàng có biết đến sự tồn tại của chức năng A này không đã. Có thể là chẳng có vấn đề gì với chức năng này, chẳng qua là khách hàng không biết đến nó mà thôi.

Đây là một ví dụ ngắn gọn và đơn giản giúp bạn hiểu Cây Vấn Đề và làm thế nào Issue Tree có thể giúp bạn break down một bài toán, một vấn đề, và cho bạn bước khởi đầu để giải quyết vấn đề đó.

Kết

Bạn đã thử sử dụng Issue Tree chưa? Comment cho mình biết nhé. Hãy Google để đọc thêm về cách thức giải quyết vấn đề này nếu bạn thấy thú vị. Đây cũng là phương thức mà được rất nhiều công ty Consulting nổi tiếng sử dụng, và rất có ích khi bạn đi phỏng vấn case interview với các công ty đó.

Đừng quên follow Facebook Page của The Light Collector để nhận những thông tin mới nhất nhé. Mình cũng đang có ý định bắt đầu viết newsletter - giống như một tuyển tập các thông tin/ kiến thức bổ ích mà mình gom nhặt được hàng tuần. Nếu bạn có hứng thú thì điền email dưới đây và chờ đợi mail của mình vào tháng 8 nhé!

Sê ri Blog: các phương thức cho một sự lựa chọn đúng đắn - Part 1: Decision Matrix

2020-05-31T00:34:02+00:00

Tôi mới kiếm được một số tài liệu nói về các phương thức (framework) và dụng cụ cho decision-making, thinking system và problem solving. Tôi sẽ chia sẻ dần với bạn qua từng bài viết trong sê ri này.

Blog hôm nay nói về Decision Matrix - ma trận quyết định. Vì là một analyst, tôi rất thích phân tích thông tin, dữ liệu. Quá trình này thường đi kèm với việc gợi ý và định hướng cho người khác (managers, khách hàng, team members...) những hành động hoặc thay đổi mà họ có thể làm để vận hành mọi thứ tốt hơn, dựa vào kết quả phân tích của tôi.

Đặc biệt là tôi rất thích sử dụng các phương thức khi đưa ra quyết định nào đó, khi đưa ra gợi ý chẳng hạn.

Sau đây là một trong số các phương thức rất dễ, rất logic và hiệu quả mà bạn có thể áp dụng trong hầu như mọi tình huống.

Giới thiệu về Decision Matrix

Đây là phương thức để bạn đưa ra sự lựa chọn tốt nhất bằng cách so sách chúng dựa theo các nhân tố khác nhau.

Đây là một phương thức rất phổ biến trong kinh tế, khoa học, kĩ thuật, và rất hữu ích kể cả trong đời sống hàng ngày. Tôi sẽ giải thích cách thức này qua một ví dụ đơn giản: lựa chọn nước nào để đi du học.

Một số quyết định có thể sẽ rất khó để đưa ra. Đặc biệt là khi mà có nhiều nhân tố làm ảnh hưởng đến quyết định đó. Ma trận quyết định là một công cụ giúp chúng ta cân nhắc được tất cả những yếu tố quan trọng khi đưa ra một quyết định. Nó mang đến sự rõ ràng trong quá trình này.

Hữu dụng nhất khi mà bạn có một vài sự lựa chọn và bạn cần chọn một trong số chúng dựa trên một vài nhân tố khác nhau.

Cách sử dụng

Ma trận quyết định là một bảng tính khá là đơn giản, gồm các sự lựa chọn và các nhân tố.

Mục tiêu của chúng ta là tính ra điểm số của từng sự lựa chọn dựa theo điểm của chúng ở từng nhân tố. Số tổng điểm sẽ giúp bạn đưa ra sự lựa chọn của mình.

Sau đây là cách xây dựng bảng ma trận theo từng bước cụ thể:

Viết ra quyết định mà bạn phải đưa ra
Lên danh sách những sự lựa chọn mà bạn có
Tìm ra những nhân tố mà bạn muốn xem xét
Quyết định “cân nặng” (tầm quan trọng) của từng nhân tố
Tính điểm của từng sự lựa chọn cho mỗi nhân tố
Tính tổng điểm của tửng sự lựa chọn
Chọn ra người chiến thắng

Bây giờ chúng ta hãy cùng thực hành sử dụng phương thức này qua một ví dụ: chọn nước để đi du học.

Ví dụ thực hành

Đầu tiên, bạn điền vào bảng những nhân tố mà bạn muốn xem xét, và quyết định tầm quan trọng của chúng trong quyết định của bạn.

Trong ví dụ này, tôi có:

Thời tiết: Có thể là bạn cũng quan tâm đến thời tiết của nơi bạn muốn đi du học. Bạn không thích nơi quá lạnh. Nhân tố thời tiết có thể là quan trọng vừa vừa, tầm 3 điểm.
Ngôn ngữ: Bạn rất muốn học thành thạo và sử dụng ngôn ngữ của nước đó kể cả sau khi đi du học. Việc ngôn ngữ đó khó hay không, và bạn có thích nó hay không, rất quan trọng. 5 điểm
Văn hóa: Bạn chỉ muốn sang nước đó để học kĩ thuật của họ. Bạn không quan tâm lắm đến văn hóa của nước đó. 2 điểm
Cơ hội việc làm: Bạn chưa quyết định là sẽ ở lại làm việc sau khi ra trường nên nhân tố này cũng không quan trọng lắm. 2.5 điểm
Địa lý: Bạn muốn thường xuyên về nước vào kì nghỉ hè và nói chuyện với gia đình nên bạn muốn đi nước nào không quá xa Việt Nam. Nhân tố này rất quan trọng. 5 điểm.

Tiếp theo, bạn liệt kê danh sách những nước mà bạn quan tâm. Ví dụ:

Nước Anh
Nước Đức
Úc
Nhật Bản
Hàn Quốc

Sau đó, bạn tính điểm cho từng nước ở từng nhân tố theo thang điểm 1 - 5. Ví dụ:

Nước Anh:
- Thời tiết hơi quá lạnh về mùa đông - 2 điểm.
- Ngôn ngữ tiếng Anh rất phổ biến - 5 điểm.
- Văn hóa - 3 điểm.
- Cơ hội việc làm cũng nhiều - 4 điểm.
- Địa lý khá xa VN - 2 điểm.
Nước Nhật:
- Thời tiết dễ chịu - 4 điểm.
- Tiếng Nhật khá khó - 3 điểm.
- Văn hóa hay ho - 5 điểm.
- Cơ hội việc làm ok - 4 điểm.
- Địa lý chỉ cách VN vài tiếng máy bay - 5 điểm.

Cuối cùng, tính tổng điểm cho từng sự lựa chọn. (Nên dùng bảng Excel để tính cho nhanh và đặc biệt là khi bạn có nhiều nhân tố/ nhiều sự lựa chọn)

Vậy là theo matrix này thì Nhật Bản có vẻ là sự lựa chọn tốt nhất cho bạn, đặc biệt là vì Nhật được đánh điểm khá cao trong phần địa lý, và mặt bằng chung điểm ở các nhân tố khác cũng khá cao.

Hi vọng bạn đã hiểu hơn về phương thức này và có thể áp dụng nó trong mọi mặt trận. Khi có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến quyết định của bạn, dụng cụ này sẽ giúp bạn loại trừ sự lưỡng lự và tính chủ quan khi bạn cân nhắc từng nhân tố. Nó giúp bạn tìm ra quyết định hợp lý nhất.

Bạn cũng có thể sử dụng cách này để chọn ra công ty hoặc là ngành kinh tế, công việc mà bạn muốn làm trong tương lai. Sử dụng kèm với guidebook "Một giờ kiếm việc" để xin việc thành công ở Nhật Bản nhé :)

Đừng quên kết nối với The Light Collector qua Facebook Page và YouTube, để được biết khi tôi có bài viết mới!

Chúc bạn thành công!

YouTube của The Light Collector: Xin việc ở Nhật dành cho sinh viên Việt Nam・ベトナム人留学生向け就職活動の完全ガイド

2020-05-18T21:31:00+00:00

Xem Video ➡

⭐Trong video này, mình sẽ nói về quá trình đi xin việc ở Nhật dành cho các bạn sinh viên sắp ra trường.

Đây là video đầu tiên trong sê ri Cẩm nang xin việc ở Nhật・ベトナム人留学生向け就職活動の完全ガイド - gồm 6 video hướng dẫn cụ thể từ A đến Z cách hiệu quả nhất để sinh viên nước ngoài ở Nhật có thể tìm được công việc mong muốn.

⭐[DOWNLOAD] Bạn có thể tải về tất cả những nội dung trong 6 video này cùng với nhiều tài liệu khác ở đây

Sử dụng code FIRST10 để tải về miễn phí!

⭐KẾT NỐI VỚI MÌNH ĐAM MÊ CỦA MÌNH LÀ CHIA SẺ CÁC KIẾN THỨC VÀ KINH NGHIỆM ĐI DU HỌC, SỐNG VÀ LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI CHO CÁC BẠN TRẺ VIỆT NAM

Vì thể đừng quên theo dõi các kênh thông tin khác nữa nhé

FACEBOOK: https://www.facebook.com/thelightcollector/

YOUTUBE: https://www.youtube.com/channel/UCjTHrLstye_VTs8s80X58eg/

Goals vs Systems - Bạn chọn mục tiêu hay hệ thống?

2020-05-08T23:17:07+00:00

Một ngày tháng 5 ấm áp tại thành phố San Francisco, tôi ngồi cạnh cửa sổ và suy nghĩ về những mục tiêu cho tháng này. Dù Covid vẫn rình rập nhưng không thể để nó làm giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta. Mục tiêu như là: tập yoga 3 buổi một tuần, đi bộ ít nhất 30 phút mỗi ngày, hoàn thành online course về Data Science… Quá nhiều mục tiêu, quá ít thời gian.
Nhưng dạo gần đây tôi phát hiện ra, có lẽ lập mục tiêu và đi theo chúng chưa chắc đã là cách hiệu quả nhất để đạt được những gì tôi muốn.

Bạn đã từng tự hỏi, tại sao bạn đặt ra các mục tiêu và cố gắng hoàn thành chúng để có thể thay đổi bản thân, nhưng lại không thành công?

Tại sao mục tiêu tập thể dục 3 buổi một tuần không làm cho bạn cảm thấy khỏe lên?
Tại sao mục tiêu học tiếng Nhật 30 phút mỗi ngày không làm bạn nói tiếng Nhật giỏi hơn?
Tại sao mục tiêu đọc 5 cuốn sách một tháng không đi đến đâu?

Chúng ta luôn được khuyên là, làm cái gì cũng phải đặt ra mục tiêu rõ ràng và có hạn nhất định. Nhưng tùy theo mục đích bạn đang hướng tới, việc đặt ra và hoàn thành mục tiêu chưa chắc đã đưa đến thành công.
Đặc biệt là khi bạn muốn thay đổi bản thân, thay đổi thói quen của bản thân để hướng tới một version mới, tốt hơn và đẹp hơn của bản thân.

Tại sao? Bài blog lần này chúng ta sẽ đi vào phân tích Goals và Systems - Mục Tiêu và Hệ Thống, để trả lời câu hỏi đó.

Có thể bạn đã biết, tôi mới ra video mới với chủ đề xin việc ở Nhật. Xem ở đây nhé
Làm video mất thời gian thật đấy haha. Tôi không biết là mình có thể trở thành YouTuber hay là cái gì đó, nhưng video này là để GIÚP BẠN, vì tôi biết nhiều người hấp thụ thông tin nhanh hơn bằng cách xem video thay vì đọc blog hay đọc sách.

Nếu bạn thích video tôi làm thì hãy like, bình luận và subscribe nhé. Ngàn lời cám ơn <3

Hệ thống (Systems) là gì?

Hệ thống có 2 nghĩa lớn:

Một tập hợp những thứ, những bộ phận hoạt động cùng nhau trong một cơ chế hoặc mạng kết nối.
Một tập hợp các nguyên tắc hoặc thủ tục, theo đó một cái gì đó được thực hiện; một kế hoạch hoặc phương pháp có tổ chức.

Trong việc thay đổi bản thân, hệ thống sẽ là tập hợp các nhân tố hàng ngày xung quanh bạn - từ môi trường, thời gian, hành động, cảm xúc, cho đến những người bạn sống hay chơi cùng.

Tất cả những nhân tố đó, nếu được tổ chức và sắp xếp theo một phương pháp nhất định, sẽ giúp bạn thành công.

Nếu định nghĩa hệ thống vẫn hơi khó hiểu, thì sau đây là một số ví dụ:

Nếu bạn là một sinh viên, mục tiêu của bạn có thể là thi đỗ IELTS hay JLPT N1. Hệ thống của bạn sẽ là cách bạn học và làm bài tập, cách bạn chia nhỏ các phần khác nhau để luyện, và phương thức bạn sử dụng để cải thiện điểm qua mỗi lần thi thử.
Nếu bạn là một nhà khởi nghiệp, mục tiêu của bạn có thể là xây dựng công ty triệu đô. Hệ thống của bạn sẽ là cách bạn thiết kế và thử nghiệm sản phẩm, cách bạn tuyển nhân viên và phương pháp marketing của bạn.
Nếu bạn là một nghệ sĩ, mục tiêu của bạn có thể là chơi một bản nhạc mới. Hệ thống của bạn sẽ là cách bạn hiểu và luyện bản nhạc đó, và cách bạn nhận phản hồi từ thầy cô giáo của bạn.

Dành 1 phút bào chữa cho “Mục tiêu”

Bạn đang nghĩ “Vậy mục tiêu là xấu à? Còn những mục tiêu của năm nay, tháng này mà mình đặt ra coi như là công cốc?”

Tất nhiên là không phải như vậy. Mục tiêu vẫn tốt cho việc định hướng, nhưng hệ thống sẽ giúp bạn tiến lên phía trước một cách hiệu quả hơn. Bạn sẽ gặp phải nhiều vấn đề như sau khi mà bạn dành quá nhiều thời gian suy nghĩ đến mục tiêu, mà quên mất phải thiết kế hệ thống của bạn.

Vấn đề số 1: Người chiến thắng và kẻ chiến bại có cùng một mục tiêu

Mục tiêu không phải là cái có thể phân biệt giữa người chiến thắng và kẻ thua trận

Bạn đã từng nghe đến hiện tượng “thiên vị sống sót” (survivorship bias). Đó là khi chúng ta tập trung nhìn vào những người chiến thắng - kẻ sống sót - và nhầm tưởng rằng họ chiến thắng bởi vì họ có những mục tiêu và khát vọng lớn. Chúng ta quên không nhìn vào những người có cùng một mục tiêu nhưng lại không thành công.
Tất cả những người đang đi tìm việc đều muốn xin được một công việc tốt. Tất cả những tuyển thủ Olympic đều muốn huy chương vàng. Vậy nếu người thành công và người không thành công đều có một mục tiêu giống nhau thì chắc hẳn mục tiêu không phải là cái có thể phân biệt giữa người chiến thắng và kẻ thua trận.

Vấn đề số 2: Hoàn thành một mục tiêu chỉ là tạm thời

Hoàn thành một mục tiêu chỉ thay đổi cuộc đời bạn một cách tạm thời.

Hãy tưởng tượng bạn có một căn nhà siêu bừa bộn và bạn lập mục tiêu để dọn dẹp. Bạn dành cả một buổi chiều để dọn và ta-da, bạn có một căn nhà sạch đẹp - tạm thế. Nhưng nếu bạn tiếp tục thói quen đi làm về vứt đồ khắp nơi, hay thói quen không rửa bát sau khi ăn chẳng hạn, thì chẳng mấy chốc căn nhà lại bừa như cũ.
Bạn đã nhận ra chưa? Bạn nhiều lần chạy theo một mục tiêu, một kết quả giống nhau nhưng bạn không bao giờ chịu thay đổi cái “hệ thống” ở đằng sau nó. Bạn chữa trị một triệu chứng mà không chịu nhìn nhận nguyên nhân sâu xa.
Hoàn thành một mục tiêu chỉ thay đổi cuộc đời bạn một cách tạm thời. Chúng ta nhìn thấy kết quả (nhà bẩn), và nghĩ là chúng ta phải thay đổi cái kết quả đó. Nhưng kết quả không phải là vấn đề. Cái chúng ta thực sự cần thay đổi không phải là kết quả mà là cái hệ thống dẫn đến kết quả đó (trong ví dụ này, là thói quen bừa bộn).

Vấn đề số 3: Mục tiêu làm giới hạn hạnh phúc của bạn

Nếu bạn yêu thích cái hệ thống mà bạn đặt ra, thì bạn có thể hưởng thụ nó bất cứ lúc nào.

Khi chúng ta đặt ra mục tiêu, chúng ta tự động cài vào não bộ một điều kện “nếu-thì”: Nếu hoàn thành mục tiêu thì chúng ta sẽ rất hạnh phúc, còn không thì sẽ rất thất vọng. Tôi cũng từng hứa với bản thân là khi nào tôi đi du học Mỹ thành công thì tôi có thể thư giãn (Sau khi qua Mỹ mới nhận ra là mình đã tưởng bở hahaha)

Một cách vô ý thức, bạn giới hạn sự hài lòng hay niềm vui vào cái mục tiêu đó, trong khi có rất nhiều cách chúng ta có thể tìm được niềm vui trong quá trình này.
Nếu, thay vì mục tiêu, bạn yêu thích cái hệ thống mà bạn đặt ra, thì bạn có thể hưởng thụ nó bất cứ lúc nào. Bạn không phải chờ đợi cho đến khi hoàn thành mục tiêu mới được phép có hạnh phúc hay niềm vui.

Vấn đề số 4: Mục tiêu thường không giúp ích trong một quá trình dài hơi

Khi bạn muốn thành công trên một con đường dài, tập trung vào hệ thống thay vì mục tiêu

“Nếu tôi giảm 5 cân, tôi có thể nghỉ tập gym và không cần chạy bộ hàng ngày nữa.”
“Nếu tôi hoàn thành giảm ăn đồ ngọt trong vòng 1 tháng, tôi có thể ăn kem để thưởng cho bản thân”
Sau khi bạn đã hoàn thành một mục tiêu, đâu là động lực khiến bạn biến nó thành một thói quen để thay đổi bản thân trong thời gian dài? Đây là lý do vì sao nhiều người quay lại thói quen cũ sau khi họ hoàn thành một mục tiêu.

Mục đích của việc lập ra mục tiêu là chiến thắng một trò chơi.Mục đích của việc xây dựng một hệ thống là để tiếp tục chơi trò chơi đó.

Suy nghĩ lâu dài có nghĩa là suy nghĩ không mục tiêu. Khi bạn muốn thành công trên một con đường dài, tập trung vào hệ thống thay vì mục tiêu. Đó là một quá trình sàng lọc và tiếp tục cố gắng để tiến bộ.

Rốt cục, đó là “lời hứa”, là commitment của bạn vào quá trình đó.

Kết

một hệ thống được thiết kế hoàn hảo mới chính là cái giúp bạn thành công

Tất cả những điều trên không phải để nói rằng mục tiêu là vô bổ. Mục tiêu rất tốt cho việc lên kế hoạch cho quá trình của bạn, và hệ thống tốt cho việc thực hiện quá trình đó.
Mục tiêu có thể cung cấp hướng đi và đẩy bạn đi lên trong thời gian ngắn, nhưng một hệ thống được thiết kế hoàn hảo mới chính là cái giúp bạn thành công.

Hi vọng bạn đã hiểu hơn một chút về mục tiêu và hệ thống. Bạn có mục tiêu hay hệ thống nào mà bạn đang sử dụng không? Bạn thấy chúng có hiệu quả như thế nào trong việc giúp đỡ bạn thành công?

Tôi có áp dụng cách suy nghĩ này trong cuốn guidebook Xin việc ở Nhật. Trong cuốn guidebook đó, tôi giúp bạn đặt ra mục tiêu, và giúp bạn thiết kế một hệ thống Một giờ kiếm việc để bạn xin việc thành công.

Đừng quên like, bình luận hoặc chia sẻ với bạn bè để tôi có động lực viết thêm nhiều nữa. Viết blog là một hệ thống mà tôi vô cùng yêu thích, và tương tác với bạn đọc giúp tôi có thêm ý tưởng mới!

(Bài viết được tham khảo từ cuốn sách Atomic Habits của tác giả James Clear. Bạn có thể đọc bản tiếng Việt ở đây: http://nhasachphuongnam.com/thay-doi-ti-hon-hieu-qua-bat-ngo-p117042.html)

Làm thế nào để thuyết phục người khác thay đổi hành vi của họ?

2020-04-29T02:11:43+00:00

7 bài học tôi nhận ra sau 10 năm sống ở nước ngoài

2020-04-24T18:07:26+00:00

Thời điểm này khi mà hoa sakura nở tràn ngập nước Nhật cũng là lần đầu tiên tôi rời khỏi nước mẹ Việt Nam để đi du học. Có ai ngờ đâu 10 năm rồi tôi vẫn đang sống ở nước ngoài. Trước khi đi tôi cũng chẳng có kế hoạch định cư ở Nhật hay Mỹ, thế mà cũng đã 10 năm không ở Việt Nam.

Nhân dịp kỉ niệm 10 năm xa tổ quốc, tôi viết bài tóm tắt lại những bài học “thấm máu” trong hành trình này của tôi. Hi vọng giúp bạn lấy cảm hứng làm gì đó, và có thể “take a break” từ các tin tức về bệnh dịch.

1. Bán anh em xa, mua láng giềng gần

Một trong số những điều tôi nhận ra sớm nhất khi xa nhà, đó là sự quan trọng của bạn bè xung quanh mình. Gia đình vẫn là trên hết, nhưng bạn cùng nhà, cùng lớp, bạn đồng hương vẫn là những người gần gũi với tôi nhất trong 10 năm nay.

Những lúc ốm đau, ai là người đi mua hộ đồ ở siêu thị, lại còn mua thêm mấy quả mikan ăn cho nhanh khỏe? Khi thất tình, ai là người kéo bạn đi karaoke cả đêm hay ra ngoài biển đi dạo? Cho đến tận bây giờ, bạn thân nhất của tôi vẫn là những đứa bạn từ hồi đại học, dù bây giờ mỗi đứa sống ở một nước khác nhau, chat hay facetime lúc nào cùng 4 múi giờ. Tình bạn không chỉ có ích (và có lợi) cho cuộc sống hàng ngày của bạn, mà còn làm giàu đời sống tinh thần của bạn nữa.

Trong 10 năm, tôi đã trải qua những quãng thời gian khá là khác nhau: học đại học ở một thành phố nhỏ của Nhật, đi làm ở Tokyo hoa lệ, rồi học cao học ở San Francisco sầm uất, cho đến đi làm ở một công ty tech ở Mỹ mà văn hóa làm việc khác hẳn ở Nhật. Có thể nói đó là 4 môi trường hoàn toàn khác nhau. Nhưng tôi đã làm quen với chúng và tồn tại đến bây giờ đó là nhờ 1 điểm chung: tôi có bạn bè ở xung quanh.

Tôi không phải tuýp người có rất nhiều bạn. Tôi chỉ có một nhóm nhỏ những người tôi hay gặp gỡ và chia sẻ. Cộng đồng người Việt Nam ở các nước cũng khá lớn và may mắn là thi thoảng tôi có cơ hội giao lưu với đồng hương. Ngoài ra, tôi làm bạn với đồng nghiệp và kể cả khi chúng tôi không cùng làm một công ty nữa, chúng tôi vẫn giữ liên lạc và giúp đỡ nhau.

Kiếm bạn ở môi trường mới như thế nào? Đọc phần 2 nè.

2. Be open-minded

Bài học thứ 2 để tồn tại trong một môi trường mới đó là có một “open mind”. Nó không chỉ có nghĩa là bạn phải thân thiện, cởi mở với người khác, mà theo tôi nó còn mang ý nghĩa là bạn phải “nghĩ thoáng” một chút.

Tại sao? Sống ở nước ngoài, bạn sẽ gặp người từ nhiều nơi trên thế giới. Dù bạn có nhận ra hay không, mỗi chúng ta đều có những thành kiến khác nhau về người khác - kể cả cùng là người Việt Nam, hay là người nước ngoài. Bạn thử nghĩ xem có bao nhiêu lần bạn gặp người Tàu và nghĩ họ aaaaaa hay bbbbbb? Còn người Nhật thì cccccc và dddddd?

Những người mà bạn kì thị, họ có thể sẽ trở thành những người bạn tốt, thêm thắt gia vị cho cuộc sống ở nước ngoài của bạn. Vì vậy, hãy be open-minded và đừng thành kiến hay kì thị người khác với bạn. Nếu họ có cách suy nghĩ, tập quán, thói quen khác bạn, đó là cơ hội để bạn học hỏi văn hóa của người ta.

Nghĩ thoáng còn có nghĩa là bạn hiểu và thông cảm cho hoàn cảnh hay hành động xung quanh bạn. Ví dụ, đồng nghiệp đi làm muộn mà lại về sớm. Bạn cảm thấy không công bằng khi người ta như vậy mà lại nhận lương giống bạn? Hãy be open-minded và tìm hiểu tại sao. Có thể họ có bố mẹ/ con cái bị ốm cần chăm sóc một thời gian? Nếu vậy, đó là cơ hội để bạn xòe tay ra giúp đỡ họ. Nếu bạn khép kín cách nhìn của mình thì bạn sẽ không bao giờ hiểu được người khác và không bao giờ xây dựng được các mối quan hệ có ý nghĩa.

3. Tuân thủ luật pháp và tôn trọng văn hóa nơi bạn sống

Điều này khá là rõ ràng không cần nhấn mạnh nhiều hơn. Hồi tôi sống ở Nhật, tôi học cách nói chuyện, làm việc, giao tiếp và làm theo phong tục của Nhật như người Nhật. Khi tôi sang Mỹ, tôi quan sát cách họ tương tác để làm theo.

Nếu bạn tôn trọng luật pháp và văn hóa nơi bạn ở, bạn cũng sẽ được tôn trọng lại và cuộc sống của bạn ở nơi đó sẽ dễ dàng hơn.

4. Luôn luôn mở rộng cánh cửa cho cơ hội mới

Sống ở nước ngoài cũng có nghĩa là bạn có nhiều cơ hội, nhiều loại cơ hội hơn so với người chỉ sinh hoạt ở một nước. Ví dụ, du học xong bạn có sự lựa chọn là đi làm ở nước ngoài, về Việt Nam đi làm, học lên cao học ở cùng một nước, học cao học ở một nước thứ 3, lấy chồng lấy vợ và định cư ở đâu đó… Bạn có nhiều sự lựa chọn gấp 2, gấp 3 lần bạn bè cùng trang lứa sinh sống ở Việt Nam.

Tuy nhiên, nhiều sự lựa chọn cũng có thể khiến bạn bối rối. Bài học của tôi là, biết mình muốn gì trong cuộc sống, và nắm lấy cơ hội khi nó mở ra trước mắt. Tôi học đại học ở Nhật xong, tôi biết mình muốn ở lại Nhật thêm vài năm để học hỏi và tôi biết nếu tôi tìm được việc làm, tôi sẽ dễ dàng có cơ hội ở lại Nhật. Cho nên tôi đã cố gắng đạt được mục tiêu đó. Tôi vẫn nhớ mình đã dành cả tiếng đồng hồ ngồi đọc về các thành phố và trường đại học ở Mỹ, nói chuyện với người Mỹ và tham khảo internet trước khi quyết định đi học ở San Francisco. Tôi vẫn nhớ tôi đã học GMAT mỗi ngày một tiếng sau khi đi làm về (đi làm về lúc 8h tối…), và 6 - 7 tiếng vào thứ 7 chủ nhật. Tôi làm vậy trong vòng hơn 6 tháng trước khi thi.

Trước khi quyết định một hướng đi nào đó, bạn đã tìm hiểu kĩ sự lựa chọn đó chưa? Nếu bạn muốn làm gì đó, hãy quyết đoán và mở cánh cửa cho cơ hội khi nó đến gần.

5. Tại sao? Tại sao? Tại sao?

Bạn đã từng nghe phương thức “Five whys” được Toyota ưa chuộng trong văn hóa của công ty. Technique này thường được sử dụng khi suy luận giải quyết vấn đề hay trong tư duy phản biện (critical thinking). Đối với tôi, hỏi “Tại sao” có 3 tác dụng:

Suy nghĩ và tìm lời giải đáp cho bất kì câu hỏi nào một cách có khoa học hơn bằng cách đào sâu vào cốt lõi của vấn đề.
Giúp bạn tránh thói quen “đoán mò”. Khi giao tiếp trong cuộc sống với người khác, bạn đừng đoán mò hành động hay tính cách của người khác qua lăng kính của bạn. Cách tốt nhất để hiểu được lý do ẩn chứa trong hành động của ai đó là bằng cách đặt mình vào hoàn cảnh của người đó hoặc nói chuyện trực tiếp để giải quyết vấn đề.
Giúp bạn luyện tính cách tò mò, ham học hỏi. Đây là tính cách rất nhiều nhà tuyển dụng và các công ty ưa thích khi tuyển người trẻ vào làm.

Sống ở nước ngoài bạn sẽ gặp phải nhiều vấn đề không lường trước. Bạn cần có một tư duy tỉnh táo để đối phó với chúng và giúp cho cuộc sống xa nhà dễ dàng hơn về cả vật chất và tinh thần.

6. Study hard or Work hard, but don’t forget to Play

Tôi có nhiều lúc hối hận vì bản thân đã làm việc và học tập quá nhiều mà không “chơi” đủ. Khi còn ở Nhật, tôi có đi du lịch rất nhiều và cũng tham gia vào các hoạt động giải trí mà mọi người hay làm như đi xem phim, thi thoảng nghe ca nhạc, vân vân. Nhưng cũng có nhiều sự kiện hay sở thích mà tôi ngần ngại và bỏ qua, mặc dù tôi rất muốn thử chúng. Trong cuộc sống, cái quan trọng nhất có lẽ vẫn là trải nghiệm. Bạn đã trải nghiệm được những gì sau X năm sống ở nước ngoài? Học tập, làm việc hăng say là tốt nhưng cũng đừng quên cái vui của việc được đắm mình trong văn hóa của một đất nước bạn yêu quý.

Motto của tôi là “Work Hard, Play Harder” :)

7. Bạn coi trọng giá trị gì trong cuộc sống?

Bài học cuối cùng tôi muốn nói đến trong blog lần này là hiểu được giá trị mà bạn coi trọng trong cuộc sống, và sử dụng thời gian, tiền bạc, năng lượng bạn có để phục vụ cho giá trị đó. Đến cuối ngày, bạn tự hỏi mình cố gắng lấy bằng nước ngoài để làm gì? Kiếm việc đi làm ở nước ngoài để làm gì? Nếu bạn hoang mang, hãy quay lại với giá trị mà bạn cảm thấy quan trọng.

Với tôi, việc học cái mới và làm những thứ mới chính là giá trị của cuộc sống. Đó là lý do vì sao tôi quyết định rời nước Nhật, rời công việc ổn định ở Nhật để đi học MBA. Đó là lý do tại sao tôi không xin việc ở một công ty lớn như công ty cũ ở Nhật, mà là một công ty tech startup với văn hóa làm việc khác hẳn. Học và trải nghiệm những điều mới lạ luôn mang lại cảm hứng cho tôi. Còn bạn thì sao? Tại sao bạn quyết định học hay sinh sống ở nước ngoài?

Kết

Tôi hi vọng bài viết không quá trừu tượng. 10 năm là một quãng thời gian dài và tôi có nhiều bài học hơn nữa nhưng không thể kể hết. Nếu bạn tò mò thì hãy comment hoặc post trên Facebook page.

Stay safe and be healthy!

Làm thế nào để giữ hiệu quả học tập và làm việc trong thời gian cách ly tại nhà

2020-04-16T04:22:24+00:00

Mình cảm thấy hơi tội lỗi vì không viết và đăng bài trong tháng vừa rồi… Có quá nhiều thứ đã và đang xảy ra trên thế giới, ở nước Mỹ, và ở thành phố mình ở. Còn mình thì bận viết cuốn guidebook Một giờ kiếm việc. Đây là cuốn tài liệu dành cho các bạn sinh viên ở Nhật Bản muốn tìm việc ở công ty Nhật. Cuối cùng thì mình đã hoàn thành xong!!! Bạn có thể xem nội dung chi tiết ở đây.

Vậy là đã xong một dự án. Những tưởng là làm việc ở nhà thì sẽ hoàn thành được nhiều thứ hơn, nhưng KHÔNG. Nói thật là có rất nhiều trở ngại trong thời gian ở nhà như thế này. Ví dụ:

Lúc nào cũng ôm lấy cái máy tính và thi thoảng lại lôi việc ở công ty ra làm ngoài giờ
Ngồi ở bàn ăn để làm việc và ngồi cả ngày không đúng tư thế nên gây ra mỏi cổ
Không muốn ngồi cả ngày nên đứng lên đi lại trong nhà, thành ra lại đi vào bếp ăn vặt…
Dễ bị phân tán tư tưởng: nhìn thấy cún yêu lại quay ra ôm ấp, hoặc giở điện thoại ra xem tin cô vít…

Lúc đầu mình cũng không để ý lắm, nhưng gần đây mình đã nhận ra: thời gian là vàng bạc. Bây giờ mình đang là Product Marketing Manager của một công ty công nghệ ở vùng Silicon Valley. Một năm cả lương cả thưởng cỡ 6 con số đô la. Điều đó có nghĩa là gì? Không phải để khoe, mà điều đó có nghĩa là một giờ của mình rất đáng giá.

Một giờ của bạn cũng vậy. Hãy thử nghĩ xem: thời gian bạn dành ra để tập thể dục, chơi với con cái, hay học một cái gì đó mới nó mang lại lợi ích về sức khỏe, tinh thần, trí não gấp bao nhiêu lần so với thời gian bạn lướt Facebook hay xem phim tình cảm sướt mướt? (Xin lỗi, mình chuyên gia khó tính với phim tình cảm Hàn Quốc hahaha)

Vậy là để một giờ của mình có ý nghĩa hơn, tức là làm được nhiều việc có ích hơn, mình quyết định thay đổi một số thứ xung quanh mình. Mình đã đọc rất nhiều bài viết về remote work và thử một số lời khuyên trong các bài viết đó. Sau đây là 3 điều mình đã thử và thấy có hiệu quả.

1. Phân biệt khu “làm việc” và khu “không làm việc” trong nhà.

Dù nhà bạn nhỏ hay lớn đến đâu, cố gắng dành một góc chỉ để dành cho làm việc hoặc học tập. Góc này có thể gồm bàn làm việc, giấy tờ, máy tính, sticky notes, web cam để họp hành, sách cho môn mà bạn đang học, vân vân.

Mục đích của việc này là luyện cho “não” của bạn cách phân biệt “làm việc” và “không làm việc”, “học” và “không học”. Dần dần, não bạn sẽ quen với việc tập trung cao độ khi ở bàn học, và thư giãn khi bạn rời khỏi góc học tập/làm việc đó.

Có bàn làm việc thì tốt. Như mình thời gian đầu ngồi làm việc ở bàn ăn, xong ăn cơm cũng ở bàn ăn và lúc ăn cơm thì lại ngó máy tính xem đồng nghiệp có nhắn tin không… Như vậy mình không tập trung vào bữa ăn được, ăn ít ngon hơn và ít nói chuyện với người ăn cùng mình nữa. Tránh tuyệt đối nhé.

2. Lập ra một routine/ thói quen hàng ngày mới trong mùa dịch

Ngày xưa (mới khoảng 2 tháng trước thôi mà nghe cứ như lâu lắm rồi…), bạn có một routine khác bây giờ. Có thể ngày trước bạn dậy lúc 7 giờ sáng, nấu ăn sáng, đưa con đi học rồi đi làm. Bây giờ, bạn không đưa con đi học, cũng không đi đến cơ quan. Bạn cần lập ra một giờ giấc mới cho bạn và cho gia đình bạn để thích nghi với cuộc sống cách ly xã hội.

Bạn có thể chia ngày ra làm 4 - 5 phần. Trong mỗi phần bạn đặt một “theme” - một chủ đề. Ví dụ, 1 tiếng buổi sáng có thể là chủ đề “sức khỏe”: bạn tập yoga hay đi xe đạp, đi dạo. Sau đó 4 tiếng có thể là chủ đề “học tập”: bạn học một cái gì đó online. 2 - 3 tiếng buổi chiều có thể dành cho chủ đề “bạn bè”: bạn nói chuyện với gia đình, facetime với bạn bè hay người yêu... Có rất nhiều hoạt động để bạn lựa chọn. Mình viết về “Làm gì trong mùa dịch” ở bài viết này.

Với routine mới, bạn sẽ cảm thấy hứng thú hơn và không cảm thấy buồn chán khi bị nhốt ở nhà.

3. Stay positive - sống tích cực

Mấy ngày trước mình cũng bị buồn như con chuồn chuồn. Tính mình hay nghĩ sâu xa, nghĩ đến tương lai và tưởng tượng đến tương lai không phải của riêng mình mà của cả thế giới (nghe có vẻ cao siêu nhưng công nhận mình hay nghĩ cao siêu…). Thế giới sắp tới thật đen tối có đúng không? Bao nhiêu người chết mà không đáng bị chết. Bao nhiêu gia đình mất ông mất bà. Bao nhiêu người bị thất nghiệp. Bao nhiêu doanh nghiệp nhỏ bị phá sản. Bao nhiêu y bác sĩ làm việc quá sức và không được gặp gia đình. Sau đợt này thế giới sẽ ra sao? Khi nào có thể mở cửa trở lại? Làm thế nào để tính và quyết định thời điểm mở cửa lại? Bài toán quá khó. Và khi mọi thứ mở cửa lại, thế giới chắc chắn sẽ không được bình thường như trước!

Sau một vài ngày depressed, mình quyết định tập trung suy nghĩ về những điều tích cực xung quanh mình. Thời tiết đẹp, nắng chan hòa, công viên xanh ngắt, hoa nở khắp nơi, gia đình và bạn bè khỏe mạnh. Tập trung quan sát và suy nghĩ vào những thứ tốt đẹp sẽ khiến một ngày dài vô cùng của chúng ta có nhiều khoảnh khắc đẹp hơn một chút.

Mình đã bắt đầu một "Thử thách 30 ngày" trên Instagram với chủ đề "Lòng biết ơn, sự tích cực, và chữa lành". Một ngày, mình đăng một ảnh và bài về những gì mình cảm thấy biết ơn hay những gì tích cực đang xảy ra xung quanh mình. Bằng cách hướng sự tập trung của tinh thần vào những thứ tích cực, mình có thể vượt qua những ngày tháng khó khăn này.

Còn bạn thì sao? Bạn đang làm gì trong những ngày này? Chia sẻ với mình ý tưởng hay của bạn nhé.

Làm gì trong mùa dịch coronavirus?

2020-03-12T23:36:10+00:00

Bài viết này không nói về việc làm gì để “tránh” hay “chống” vi rút ạ :)). Mình thấy thông tin đại chúng, đài báo mạng đã tràn ngập những thông tin về phát hiện hay chống vi rút rồi (dù thông tin có chính xác hay không).

Lần này mình nói về chuyện: Làm gì cho qua những ngày chán như con gián ở trong nhà?

WHO đã thông báo bùng phát dịch COVID-19, đến nay với hơn 125 ngàn người nhiễm và hơn 4 ngàn người chết, đã được coi là đại dịch (tiếng Anh là pandemic). Ở Mỹ nơi mình sinh sống, chính phủ đã kêu gọi tất cả các tổ chức chính quyền, từ các tập đoàn lớn, nhà kinh doanh, trường học, cho đến từng người dân ở địa phương KHÔNG tổ chức hay tham gia sự kiện, không tụ tập...để tránh lây nhiễm trong diện rộng.

Nhiều công ty, tập đoàn lớn như Google, Apple… cũng khuyến khích nhân viên làm việc từ xa - bên này mọi người hay gọi là “work from home” hay WFH, dịch thô ra thì là “Làm việc ở nhà”. Bây giờ cái gì cũng làm trên máy tính. Họp hành cũng qua phần mềm chat video như Skype hay Hangouts. Có gì cần nhắn nhủ nhau cũng qua Slack hay Messenger. Chỉ cần có cái máy tính và có internet thì làm việc ở đâu cũng được.

Làm việc ở nhà, bình thường thì quá sướng, mình cũng thi thoảng 1 tuần 1 lần làm việc ở nhà. Sáng dậy không cần trang điểm thay quần áo, vớ lấy cái máy tính là bắt đầu làm việc được rồi. Xong đến 5 giờ thì dắt chó đi dạo. Chẳng mất thời gian bắt tàu hay xe buýt về nhà.
Trong mùa dịch, mọi người làm việc ở nhà là cách tốt nhất để tránh lây nhiễm cho nhau!

Thế nhưng ở nhà mãi thì có gì làm :( . Nếu bạn không nghĩ ra được gì để làm thì hãy tham khảo danh sách các ý tưởng của mình dưới đây nhé.

Tiêu chí của mình là học, học nữa, học mãi nên nếu bạn không thấy “xem phim tình cảm Hàn Xẻng” trong danh sách của mình thì mình xin lỗi trước :))

Hoạt động trong mùa dịch #1: Tập thể dục

Đâu cứ phải chạy ra ngoài hay đi gym thì mới rèn luyện được sức khỏe. Ở nhà cũng có thể tập yoga, tập cơ hay thậm chí HIIT.

Bước 1: Mở YouTube
Bước 2: Trong mục tìm kiếm, gõ thể loại hoặc bài tập mà bạn muốn tập theo.
Bước 3: Kiếm yoga mat - có thể thay bằng một cái khăn to, một chai nước, có thể là bật nhạc nữa cho nó có không khí và tèn tén ten. Tập theo video thôi!

Mình thích bài tập này vì đủ dài mà không quá khó cho người mới tập

HIIT: high intensity interval training. Tăng nhịp tim và tuần hoàn máu trong thời gian ngắn, hiệu quả cao

Hoạt động trong mùa dịch #2: Xem phim

Đi ra ngoài rạp là phải như này nha

Mình biết, mình vừa nói là “phim tình cảm Hàn Xẻng” sẽ không có trong danh sách. Cơ mà có nhiều thời gian ở nhà vậy thì còn làm gì nữa ngoài xem phim haha.

Đùa thế chứ tùy theo thể loại phim, bạn cũng có thể học thêm gì đó. Một số trang hay ho để bạn tìm phim nè:

Flick Metrix: kiếm phim theo thể loại, năm phát hành, rating… Có thể chọn xem phim ở Netflix, Amazon Prime Video, HBO, vân vân.
Letterboxd: như kiểu Goodreads cho điện ảnh.
Netflix: vô số các thể loại để bạn chọn.
CuriosityStream: streaming service cho phim tài liệu! Mình chưa thử nhưng rất muốn (hình như chỉ khoảng 3 đô/ tháng, không biết có xem được ở Việt Nam không)

Bạn chọn thể loại phim và giải trí thông minh một chút nhé. Ví dụ nếu bạn muốn học tiếng Hàn thì mình không can ngăn chuyện xem phim tình cảm HQ. Nhưng xem phim dài tập thì cũng dễ đốt cả tuần mà không dành thời gian cho các thứ khác bổ ích hơn. Nếu bạn muốn học tiếng Anh Mỹ, đây là thời điểm tốt để xem “Friends” (my all-time favorite!). Nếu bạn muốn học tiếng Nhật qua phim, mình có cả 1 list dài nhiều phim hay <3

Hoạt động trong mùa dịch #3: Đọc sách

Đọc nhiều như Rapunzel này

Đáng lẽ nên đưa hoạt động này lên đầu danh sách. Không còn gì để phản bác lại việc đọc sách. Tốt cho tất cả mọi lứa tuổi, mọi ngành nghề :).

Goodreads là trang để bạn tìm kiếm tác giả, tên đầu sách, nội dung chính, và đọc review về cuốn sách đó.

Dạo này mình đang đọc cuốn The Future of the Mind: The Scientific Quest to Understand, Enhance, and Empower the Mind by Michio Kaku

Bạn đang đọc gì? Comment cho mình và cả nhà biết nhé :).

Hoạt động trong mùa dịch #4: Chơi game

Âu nâu nâu, không phải chơi game online trên máy tính, Dota hay Pokemon Go =)))

Mình nói về chơi board game.

Có rất nhiều game hợp cho cả gia đình cùng chơi, chỉ cần trên 2 người là chơi được rồi. Nếu gia đình có em nhỏ chỉ cần trên 6 tuổi gì đó là đã có rất nhiều game cả nhà đều chơi được. Bạn cứ lên Google tìm kiếm board game là ra.

Ở Việt Nam cũng có rất nhiều trang như boardgame.vn hoặc boardgameviet.vn có vẻ có bán nhiều loại board game đã được việt hóa.

Nếu không thì chơi cờ tướng cờ vua thôi cũng giết được khối thời gian mà lại tốt cho vận động trí não.

Hoạt động trong mùa dịch #5: Nấu ăn

Bị kẹt ở nhà cũng là lúc bạn có nhiều thời gian hơn để trổ tài nấu ăn, mà lại tránh ra ngoài nhà hàng đông người không biết ai bị vi rút ai không!

Tiêu chí là nấu món bổ dưỡng, tăng cường sức đề kháng, không bày vẽ. Các món bày vẽ thường cần rất nhiều nguyên liệu khác nhau mà lại phải đi nhiều nơi để mua nhiều thứ khác nhau nó không đáng.

Các món bổ dưỡng là những gì? Đọc thêm bài viết này để biết ăn gì tốt trong mùa dịch.

Hoạt động trong mùa dịch #6: Học online

Thời đại internet rồi, chúng ta không cần phải đến lớp cũng học được. Vi rút không ngăn cản được việc chúng ta học và trau dồi bản thân.

Trường đại học San Francisco nơi mình đã theo học MBA, hiện nay tất cả các lớp đã được tổ chức qua mạng đến tận giữa tháng 4.

Có nhiều thời gian ở nhà, có máy tính nối mạng, đây là thời điểm thích hợp để bạn học thêm một cái gì đó mới: một ngôn ngữ lập trình mới, một kĩ năng mới, hoặc phát triển kĩ năng sẵn có, học tiếng Anh, tiếng Nhật, vân vân.

Một số trang học online mà mình hay dùng:

YouTube: vô số video dạy cách làm đủ thứ từ thiết kế phần mềm, đồ họa, cho đến dạy đan, dạy vẽ.
Khan Academy: non-profit dạy toán, SAT, statistics miễn phí
Udemy: nhiều course khác nhau từ personal finance cho đến dạy viết tiếng Anh. Nên đợi lúc sales thì course sẽ rẻ hơn
LinkedIn Learning: ngày xưa là lynda.com được LinkedIn mua về. Thường tập trung vào business và kĩ năng cứng như Data Analytics, Software Development…
Coursera: không miễn phí nhưng nếu bạn muốn học và nhận certificate của các trường đại học nổi tiếng thì coursera khá là vừa túi tiền và lại 100% online.

Hoạt động trong mùa dịch #7: Đọc blog của mình :">

Quan trọng nhất đó nha, haha.

Hi vọng các ý tưởng trên có ích cho bạn không chỉ trong những ngày chán như con gián ở trong nhà.

Hãy nhớ, chống dịch thì chống nhưng không để dịch COVID làm giảm đi chất lượng cuộc sống bạn nhé.

Ăn gì để tăng khả năng miễn dịch trong mùa coronavirus

2020-03-01T04:03:35+00:00

Mình chưa từng nghĩ là sẽ viết về chủ đề sức khỏe ở trang blog The Light Collector. Nhưng mình cũng muốn chia sẻ với bạn suy nghĩ và những kiến thức mình biết về “miễn dịch”, nhất là trong mùa dịch bệnh.

Mình không phải là chuyên gia y tế hay sức khỏe, nhưng tất cả những thông tin dưới đây mình đều thu thập từ các nguồn đáng tin cậy như World Health Organization. Bạn hãy đọc để biết, và trước khi đọc tin từ bất kì nguồn nào, phải biết đó là từ đâu. ĐỪNG có bạ cái gì từ trên mạng cũng tin :)

Mình xin nói trước là các thực phẩm dưới đây là để tăng cường sức khỏe và khả năng miễn dịch của cơ thể, chứ KHÔNG phải để chống coronavirus 100%. Bạn nên đọc và hiểu nội dung trước khi bình luận hay “đoán mò” nhé.

Hiểu các kiến thức căn bản về coronavirus

(Nguồn: https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019)

Coronavirus là gì?

Coronavirus là một thể loại vi rút gây bệnh ở người hoặc động vật. Ở trong con người, một số loại corona vi rút được biết đến là gây ra nhiễm trùng đường hô hấp - triệu chứng nhẹ như cảm bình thường, cho đến triệu chứng nặng như Hội Chứng Hô Hấp Middle East (MERS) và Hội chứng hô hấp cấp tính nghiêm trọng (SARS). Loại corona vi rút được phát hiện gần đây nhất gây ra bệnh COVID-19

Các triệu chứng của COVID-19 là gì?

Triệu chứng phổ biến nhất của COVID-19 là sốt cao, mệt mỏi, và ho khan. Một số bệnh nhân có thể bị đau người, nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau họng hoặc đi ngoài. Những triệu chứng này thường nhẹ và bắt đầu từ từ.

Một số người bị nhiễm nhưng không phát triển bất cứ triệu chứng nào và không cảm thấy gì. Phần lớn mọi người (khoảng 80%) khỏi bệnh mà không cần chữa trị đặc biệt gì. Khoảng 1 trong 6 người bị nhiễm COVID-19 sẽ trở nên ốm nặng và khó thở.

Người già hơn, đặc biệt với những vấn đề y tế như huyết áp cao, bệnh về tim hay tiểu đường, thì nhiều khả năng sẽ phát triển bệnh nặng.

Khoảng 2% số người mắc bệnh đã qua đời. Người bị sốt cao, ho và khó thở cần tìm đến hỗ trợ y tế.

Chú ý: mặc dù đây là thông tin từ Tổ chức Sức khỏe Thế giới WHO, thông tin và số phần trăm nêu trên chỉ là dựa theo số liệu gần đây nhất mà các tổ chức thu thập được. Số liệu có thể thay đổi bất cứ lúc nào.

Tại sao có người bị nhiễm COVID-19 và có nhiều triệu chứng nặng, cũng có người thì không?

Mặc dù vẫn còn rất nhiều “bí ẩn” liên quan đến coronavirus và COVID-19, số liệu cho thấy người già hơn 80 tuổi hoặc người có tiền sử bệnh gì đó, như bệnh tim, phổi, tiểu đường, huyết áp cao và ung thư sẽ có khả năng phát triển triệu chứng nặng hơn những người khác.

Tại sao? Một trong số những nguyên nhân có thể là do hệ thống miễn dịch của những người này yếu hơn người bình thường, và khi vi rút vào trong cơ thể, hệ thống miễn dịch không đánh lại được ảnh hưởng của vi rút - chủ yếu là lên phổi nhưng cũng có thể lên các bộ phận khác của cơ thể. Cơ thể thua trận và chết dần.

Các bạn có thể xem thông tin về ảnh hưởng của vi rút lên các bộ phận khác nhau của cơ thể tại đây.

Ăn gì để tăng cường khả năng miễn dịch?

Đây là một câu hỏi có thể viết thành cả chục quyển sách để trả lời!

Để duy trì bộ não, hệ cơ, xương, dây thần kinh, da, tuần hoàn máu và hệ thống miễn dịch, cơ thể chúng ta cần một nguồn cung cấp ổn định từ nhiều nguyên liệu “thô” khác nhau, gồm cả hai loại dinh dưỡng đa lượng và vi chất dinh dưỡng.

Dinh dưỡng đa lượng là các chất dinh dưỡng bạn phải hấp thụ hàng ngày với số lượng lớn như protein, chất béo, chất đạm. Vi chất dinh dưỡng, như vitamin và chất khoáng, tuy chỉ cần số lượng nhỏ nhưng nếu không được hấp thụ đầy đủ sẽ dẫn đến bệnh tật.

Trong thời đại phát triển, chuyện thiếu chất dinh dưỡng là rất hiếm kể cả ở Việt Nam. Tuy nhiên, ăn ít hơn lượng tối ưu của vitamin, khoáng chất quan trọng và các hợp chất khác vẫn có thể góp phần gây ra một số bệnh nghiêm trọng, như bệnh tim, tiểu đường loại 2, ung thư và loãng xương.

Vì vậy, tuy việc bổ sung chất dinh dưỡng không hoàn toàn giúp chúng ta tránh khỏi được việc bị nhiễm vi rút, nó có thể góp phần vào tăng cường sức khỏe, tăng khả năng miễn dịch, và giảm nguy cơ mắc các bệnh kể trên.

Làm thế nào để đảm bảo hấp thụ đủ các loại khoáng chất?

Cách tốt nhất để có vitamin và khoáng chất là từ chế độ ăn uống đầy đủ, với nhiều trái cây, rau, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn protein, cùng với chất béo lành mạnh như các loại hạt và dầu ô liu. Tiến sĩ Howard D. Sesso, phó giáo sư y khoa tại Đại học Y Harvard cho biết: "Bạn nên cố gắng đáp ứng nhu cầu vitamin và khoáng chất của cơ thể thông qua chế độ ăn uống thay vì uống thực phẩm chức năng hay thực phẩm bổ sung". (Nguồn: Havard Health Publishing)

Chọn thực phẩm để tăng cường hệ thống miễn dịch của bạn

Năm vi chất dinh dưỡng: vitamin B6, vitamin C, vitamin E, magiê (magnesium) và kẽm, có vai trò trong việc duy trì chức năng miễn dịch. Tuy vậy các thực phẩm chức năng/thực phẩm bổ sung có chứa chúng thường được bán dưới dạng thuốc tăng cường miễn dịch vượt quá mức cho phép hàng ngày. Hơn nữa, không có bằng chứng cho thấy các thực phẩm bổ sung như vậy có nhiều lợi ích hơn là chỉ tuân theo chế độ ăn uống lành mạnh.

Thay vì uống thuốc để có được các vi chất dinh dưỡng này, sẽ khôn ngoan hơn khi ăn và hấp thụ nhiều loại thực phẩm khác nhau để tăng cường hệ miễn dịch.

Thực phẩm giúp tăng cường hệ miễn dịch

Vitamin B6: Thịt gà, thịt lợn, cá, các loại rau, ngũ cốc, chuối, khoai tây, trứng, đậu nành
Vitamin C: Cà chua, trái cây có múi như cam quýt chanh bưởi, ớt ngọt, bông cải xanh, quả kiwi, quả dâu tây
Vitamin E: Hạt và dầu hướng dương, hạnh nhân, dầu ô liu, bơ đậu phộng (không đường nhé)
Magiê: Lúa mì, đậu, các loại hạt, cá hồi, quả bơ
Kẽm: Các loại thịt đỏ, hải sản như tôm cua, thịt bò hầm, các loại hạt, sản phẩm từ sữa

Kết luận

Trong mùa dịch, vẫn nên nhớ làm theo các chỉ dẫn vệ sinh như rửa tay thường xuyên với xà phòng, hạn chế đưa tay lên mặt, thường xuyên lau và vệ sinh các đồ vật và mặt bàn, ghế với nước lau rửa, để tránh lây nhiễm vi rút vào cơ thể.

Việc đeo khẩu trang cũng nên đúng quy cách và theo hướng dẫn của các tổ chức chính phủ. Trung tâm phòng chống dịch bệnh cũng có nói là họ KHÔNG khuyến cáo người khỏe mạnh đeo khẩu trang để chống các bệnh về phổi, bao gồm COVID-19. Khẩu trang là bắt buộc cho người chăm sóc bệnh nhân và người ở các tổ chức y tế trong vùng có dịch.

Nguồn: https://www.cdc.gov/coronavirus/2019-ncov/about/prevention-treatment.html

Hi vọng mùa dịch sớm qua và mọi người có thêm chút kiến thức về thực phẩm giúp tăng cường sức khỏe nhé.

Xin việc ở Nhật - khó hay dễ

2020-02-24T23:54:11+00:00

Bạn có thể hơi ngạc nhiên khi thấy mình nhảy một phát từ chuyện du học Nhật ở bài viết đầu tiên, sang chuyện xin việc ở Nhật luôn trong bài viết thứ 2 này :))

Mình đã từng “kinh qua” cả 2, nên muốn chia sẻ với bạn kinh nghiệm của mình, và mong rằng bài viết này sẽ có ích không những cho người đang chuẩn bị xin việc mà kể cả các bạn chưa đi du học.

Để trả lời câu hỏi này, chúng mình cần nhìn vào chuyện xin việc ở Nhật qua một số khía cạnh khác nhau:

Xin việc ở Nhật khó hay dễ với người nước ngoài ở Nhật?
Xin việc ở Nhật khó hay dễ so với các nước khác?

Trong bài viết lần này, mình sẽ phân tích chuyện xin việc ở Nhật qua 2 góc nhìn trên.

Người nước ngoài xin việc ở Nhật - khó hay dễ

Ở đâu cũng vậy, tùy theo công ty, ngành học và vị trí bạn muốn làm, chuyện xin việc có thể rất khó khăn - ví dụ mất từ 4 tháng đến nửa năm để tìm được công việc ưng ý, hoặc có thể lại khá dễ dàng chỉ qua vài cuộc điện thoại.

Người nước ngoài ở Nhật, đặc biệt là sinh viên nước ngoài ở Nhật càng ngày càng tăng. (Bạn có thể đọc thêm về chuyện du học ở Nhật qua bài viết này của mình). Sau khi tốt nghiệp, sinh viên nước ngoài ở Nhật có rất nhiều sự lựa chọn: học lên cao học tại Nhật, học lên cao học ở một nước khác, tìm việc làm ở nước nhà, hoặc tìm việc làm ở Nhật, vân vân.

Mình đã từng gặp và quen biết với rất nhiều bạn, sempai, kohai quyết định ở lại Nhật lập nghiệp, và đã kiếm việc thành công ở các thành phố lớn như Tokyo, Osaka, Kyoto…

Vậy quay lại với câu hỏi: tìm việc ở Nhật có khó cho người nước ngoài hay không?

Sau đây là một vài lý do khiến sinh viên nước ngoài tại Nhật cảm thấy áp lực khi xin việc và bỏ cuộc.

Lý do 1: Rào cản ngôn ngữ

Người ngoài cuộc (a.k.a mọi người ở nhà) hay tưởng là sau 2 hoặc 4 năm du học ở Nhật thì sinh viên phải rất thông thạo tiếng Nhật. Thực tế cho thấy, tùy vào cách bạn học tiếng Nhật, tiếng Nhật của nhiều bạn vẫn chỉ ở mức trung học (nghe, đọc), và ở mức tiểu học (nói, viết)... Nhiều bạn có bằng JLPT N1, N2 nhưng khi phải nói thì tắc tị hoặc nói nhưng không truyền đạt được nội dung.

Đã thế lại còn phải đi phỏng vấn cạnh tranh với người Nhật!

Lời khuyên ngắn của mình

Từ phút đầu tiên đặt chân sang Nhật, hãy cố gắng giao tiếp bằng tiếng Nhật càng nhiều càng tốt.

Sau khi đã đọc, viết, nghe, nói thạo tiếng Nhật giao tiếp hàng ngày thì bắt đầu học tiếng Nhật cho business. Bạn có thể search ビジネス日本語能力試験 và tìm hiểu để học và thi lấy bằng Business Japanese.

Thường các công ty vẫn quan tâm xem bạn có bằng JLPT hay không khi xem resume của bạn nên bạn phải cố gắng thi lấy N2 hoặc N1!

Hơn nữa, luyện mock interview（模擬面接) càng nhiều càng tốt, vừa để có tự tin khi phỏng vấn mà còn luyện khả năng ứng biến bằng tiếng Nhật.

Một phút promo: Mình còn rất nhiều tips và lời khuyên hữu ích cho người nước ngoài (người Việt Nam) khi đi xin việc ở Nhật, bao gồm việc viết rirekisho như nào, luyện mensetsu ra sao… Mình sẽ viết dần dần. Nếu bạn tò mò thì like/follow Facebook và gửi email cho mình. Khi nào mình biên soạn xong “giáo trình” mình sẽ báo cho những bạn đã đăng kí!

Đọc cuốn ebook "Cẩm nang xin việc ở nước Nhật" do mình biên soạn.

Xem cuốn ebook tại đây

Cúi chào cũng là một văn hóa

Lý do 2: Rào cản văn hóa

Cũng giống như tiếng Nhật, đừng “tưởng bở” rằng sống ở Nhật 2 - 3 năm là bạn đã hiểu hết văn hóa Nhật. Khi đi kiếm việc, bạn phải hiểu và biết cách sử dụng văn hóa đi làm của người Nhật. Cái này nhiều sinh viên trẻ người Nhật cũng không quen, mặc dù họ là người Nhật. Lý do là vì văn hóa “shakaijin” của Nhật không giống như khi bạn đi học ở trường hay đi làm thêm.

Ví dụ, cách viết business email là cả một nghệ thuật - bạn sẽ dùng các từ ngữ, câu và kính ngữ khác so với tiếng Nhật thông thường. Hoặc là cách trao đổi business card (名刺), thứ tự và vị trí ngồi trong phòng họp, cách gõ cửa khi vào phòng và cách chào khi ra khỏi phòng phỏng vấn…

Tất nhiên, nhiều công ty không quan tâm lắm nếu bạn không sử dụng văn hóa văn phòng ở Nhật. Nhưng nếu bạn làm được thì sẽ gây được ấn tượng rất tốt vì nó chứng tỏ rằng bạn đã bỏ công ra học và áp dụng chúng mặc dù chúng không thuộc về văn hóa của bạn.

RẤT QUAN TRỌNG trong xin việc ở Nhật. Các bác jinji (HR) của Nhật, khi họ tìm hiểu về bạn hay bất cứ các candidate nào khác, họ để ý đến quá trình bạn đạt được cái gì đó nhiều hơn là kết quả bạn đạt được. Hơn nữa, bạn sẽ gây ấn tượng tốt nếu bạn kể được một câu chuyện (episode) mà thể hiện được sự nỗ lực, không bỏ cuộc giữa chừng của bản thân mình.

Cuốn bản đồ các ngành công nghiệp của Nhật

Lý do 3: Thiếu hiểu biết về năng lực của bản thân và về các ngành công nghiệp ở Nhật

Đây thực ra là một trong các lý do phổ biến nhất, “đau đớn” nhất không chỉ cho người nước ngoài mà còn cho sinh viên Nhật nói chung.

Đối với người nước ngoài, bạn có lợi thế thứ nhất đó là khả năng ngôn ngữ: tiếng Anh hoặc tiếng mẹ đẻ. Lợi thế thứ 2 là khả năng học tập, “sống sót và tồn tại” ở nước Nhật, điều đó chứng tỏ bạn có khả năng thích ứng với môi trường mới, học nhanh hiểu nhanh và nỗ lực hết mình, không bỏ cuộc.

Nếu bạn biết mình thích làm gì trong tương lai, bạn sẽ dễ dàng tìm được ngành công nghiệp và list công ty mà bạn có hứng thú. Như thế, bạn sẽ có một chiến lược cụ thể khi xin việc.

Mình đã từng gặp nhiều bạn không biết nên target ngành nào nên cứ “thả lưới” cá nào cũng bắt. Nhược điểm của việc này là: các câu chuyện 自己PR không liên quan đến công ty/ngành mà bạn nộp entry, bạn phải viết rất nhiều 志望動機 cho các ngành khác nhau, không có chiến lược nên dễ bị áp lực và kiệt sức…

Điều này đúng với tất cả mọi thứ trên đời. Đi tìm người yêu, nếu bạn không biết mình thích mẫu người kiểu gì thì thả nhiều thính cũng chả bắt được đúng người mà còn mệt vì đi date quá nhiều :D. Trong business, chiến lược marketing cho các công ty nhỏ trong thị trường mới là đánh vào một segment nhỏ (niche segment). Qua đó, bạn có thể tập trung sức lực và resources vào một đấu trường mà khả năng chiến thắng sẽ cao hơn.

Lý do 4: Không biết các vị trí mà công ty Nhật hay tuyển và không match được kinh nghiệm của bản thân

Nếu bạn học 理系 tức là các ngành kĩ thuật, thường thì bạn sẽ có một số các kĩ năng cứng mà bạn muốn áp dụng sau khi ra trường. Bạn sẽ phải biết cách nói và PR các kĩ năng và kinh nghiệm đó khi xin việc. Nếu bạn học một ngành mà muốn chuyển sang ngành khác, bạn cần biết connect các kinh nghiệm đó vào vị trí mới bạn muốn theo đuổi.

Nếu bạn học 文系 - ngoại trừ các ngành finance hay banking - thông thường các bạn sinh viên không có một trọng tâm cụ thể. Ví dụ, business administration - rất chung chung. Marketing - vẫn quá rộng. Bạn cần biết các công ty Nhật hay tuyển 新入社員 ở các vị trí nào để xây dựng chiến lược của bản thân.

Trong số các ngành của Nhật, メーカー (manufacturing) tuyển nhiều người nước ngoài nhất. Vì ngành này ở Nhật rất mạnh nên phần trăm sinh viên mới ra trường cũng cao hơn. Trong メーカー, cho 文系 mình thấy nhiều công ty hay tuyển Sales, Sales Engineer (SE), Sales Admin, Sales support, Planning, SCM… để quản lý các chi nhánh của họ ở nước ngoài.

Bạn nên tìm hiểu và nói chuyện với sempai (OG, OB) để biết rõ hơn về các vị trí mà công ty hay assign 新入社員 người nước ngoài vào, và suy nghĩ xem mình có thích công việc đó không.

Một khi bạn đã hiểu hơn về công ty, về vị trí, bạn sẽ biết cách viết và nói về các câu chuyện (episode) mà thu hút sự chú ý của người tuyển, và thuyết phục họ rằng bạn là “người ấy”!

Ngoài các lý do trên, tùy theo từng cá nhân và từng ngành, sinh viên nước ngoài ở Nhật phải đối mặt với nhiều rào cản khác nhau. Với bạn thì sao? Comment cho mình biết nhé.

So với các nước khác, xin việc ở nước Nhật như thế nào?

Theo kinh nghiệm của mình, xin việc ở Nhật rất khác xin việc ở Việt Nam hay ở Mỹ.

Mỹ và Việt Nam gần giống nhau ở chỗ, kể cả cho sinh viên mới ra trường, các công ty đòi hỏi bạn phải có kinh nghiệm (cả cứng cả mềm), và mọi chuyện sẽ dễ hơn nếu bạn có “tay trong” - tức là có mối quan hệ với ai đó trong công ty.

Ở Việt Nam thì quá hiển nhiên rồi, nếu bạn có người quen trong công ty hay tổ chức thì bạn sẽ dễ được mời phỏng vấn và (tùy vào vị trí của người mà bạn quen) thậm chí công ty còn tạo ra job cho bạn luôn!

Ở Mỹ cũng tương tự. Công ty Mỹ xem resume và kinh nghiệm internship/ làm thêm/ hoạt động ngoại khóa rất kĩ. Kể cả vị trí junior, phần lớn job posting sẽ có phần nice-to-have skills: bạn sẽ có competitive advantage nếu bạn có kinh nghiệm sử dụng Excel hay SQL hay một số phần mềm mà công ty sử dụng. Nếu có người quen trong công ty, họ có thể refer bạn và resume của bạn sẽ được đến tay HR. Còn nếu không có người refer mà cứ gửi resume ầm ầm thì khả năng cao là resume sẽ bị máy tính tự động loại ra vì resume không có đủ các từ khóa cần thiết cho vị trí mà bạn chọn.

Ở Nhật, chuyện xin việc khác hoàn toàn. Công ty không quan tâm nếu bạn không có kinh nghiệm, tại vì phần lớn các công ty tuyển bạn với ý định sẵn là sẽ đưa bạn đi training, dạy bạn tất cả các thứ cần thiết, cho người (mentor) giúp đỡ bạn trong năm đầu tiên. Thay vì kinh nghiệm, công ty nhìn vào năng lực con người của bạn và tính cách/ cách làm việc để xem bạn có hợp với văn hóa của công ty không.

Với sinh viên mới ra trường, tuy nhiên, bạn sẽ không negotiate lương của mình như bạn có thể ở Mỹ, và nhiều khi bạn sẽ không biết mình được 配属 vào vị trí nào trong công ty.

Vì vậy, so với xin việc ở Mỹ hay Việt Nam, xin việc ở Nhật có cái khó và cái dễ của nó.

Xin việc, ở Nhật hay ở đâu đi chăng nữa, cũng là cả một quá trình tìm kiếm và tìm hiểu. Tìm hiểu thêm về bản thân, học và hiểu thêm về môi trường đi làm, văn hóa văn phòng. Tìm kiếm công ty và vị trí phù hợp với sở thích và năng lực của bản thân mình.

Hi vọng bạn tìm được nhiều thông tin bổ ích từ bài viết của mình.

Comment dưới đây nếu có chủ đề nào bạn muốn đọc hoặc nếu bạn có câu hỏi liên quan đến chủ đề tìm việc ở Nhật.

Follow/ like Facebook của mình để biết khi nào mình có bài mới.

Cuối cùng, nếu bạn có hứng thú đọc và sử dụng “giáo trình” xin việc ở Nhật mà mình biên soạn thì tìm hiểu thêm ở đây nhé.

Xem ebook!

5 điều cần biết trước khi đi du học Nhật

2020-02-10T04:58:11+00:00

Lấy ảnh đồ ăn ra để "dụ dỗ", haha. Takoyaki (たこ焼き）ở Osaka

Hàng năm, số lượng sinh viên Việt Nam đi du học nước ngoài càng ngày càng tăng. Nền kinh tế của chúng ta đang phát triển, thu nhập và mức sống của người Việt Nam cũng khá hơn. Chuyện du học bây giờ chẳng có gì là lạ, lại còn rất dễ dàng. Cho nên, chúng ta không cần ngạc nhiên khi thấy số sinh viên Việt Nam tại Nhật - một đất nước thú vị và có nền kinh tế mạnh - đã hơn 80 nghìn người trong năm 2018, đứng thứ 2 chỉ sau Trung Quốc.

Xem thêm thông tin thống kê về sinh viên nước ngoài ở Nhật tại đây.

Chỉ cần một phút mở Gu gồ và search "du học Nhật", bạn sẽ thấy có rất nhiều bài viết, bài báo (phần lớn là từ các trung tâm tư vấn du học) nói về những lý do nên đi du học ở Nhật. Người Nhật hiền hòa, đất nước sạch, an toàn, gần Việt Nam, chi phí không quá đắt đỏ.. vân vân. Có nên tin hay không thì mình không dám khuyên, nhưng có một lời khuyên là bạn phải nhìn vào mọi thứ từ nhiều khía cạnh khác nhau.

Một con ếch ở trong giếng thì nó chỉ biết đến cái giếng, nó chưa bao giờ ra ngoài thì nó không biết thế giới bên ngoài rộng hơn cái giếng 70 cm hàng tỉ lần như thế nào. Tuy nhiên, một con ếch với cái laptop nối mạng, nó có thể Gu gồ và đọc blog của mình :D và biết thêm ít nhất là 60% thế giới bên ngoài để nó có thể có sự lựa chọn đúng đắn nhất.

Từ góc nhìn của một người không chỉ từng đi du học, mà còn sinh sống ở Nhật một thời gian dài, mình sẽ chia sẻ 5 điều bạn cần biết trước khi quyết định đi du học ở Nhật.

1) Chính phủ Nhật khuyến khích sinh viên/ người nước ngoài đến Nhật

Tại sao? Quá hiển nhiên, Nhật Bản là một nước già. Họ không có đủ người trong độ tuổi đi làm (20-40t) để làm việc và chi tiêu và thúc đẩy nền kinh tế. Trong nhiều năm gần đây, chính phủ Nhật đã có nhiều chính sách mới để thu hút nhiều người nước ngoài đến học tập và làm việc.

Điều này có nhiều cái lợi cho sinh viên nước ngoài: xin học bổng dễ hơn, xin việc làm dễ hơn. Có một cộng đồng ở một nước xa xôi, đỡ buồn và có thể giúp đỡ lẫn nhau.

Tuy vậy, suy nghĩ sâu xa, có thể bạn lại không thích việc đi ra ngoài đường, thay vì người Nhật lại gặp toàn người Trung Quốc hay Ấn Độ? Nhiều người nước ngoài hơn có thể làm người Nhật kì thị người nước ngoài và đánh đồng bạn với người nước khác? Khi đi làm, cạnh tranh sẽ cao hơn khi có những người nước ngoài khác giống như bạn?

Bạn nên tìm hiểu về chính sách của chính phủ các nước để lựa chọn xem nước nào là điểm đến lí tưởng.

2) Cuộc sống sẽ rất khác nhau tùy vào thành phố bạn chọn

Nhật không phải là một đất nước vĩ đại về diện tích như Mỹ hay Trung Quốc, cho nên so với nước Mỹ, các thành phố và vùng miền của Nhật không quá khác nhau. Tuy nhiên, cũng không thể đánh đồng cả nước Nhật là như nhau. Bạn nên xem xét:

Môi trường sống: bạn thích sống ở thành phố lớn hay vùng ngoại ô? Thích tập trung học hành hay thích đi giao lưu? Câu chuyện của mình: mình đi học ở một thành phố siêu bé, tận Oita-ken ở Kyushu. Cả thành phố có đúng 1 cái department store... Cuối tuần chả có gì làm nên chỉ tập trung học :))). Sau này khi đi làm ở Tokyo, mình mới được làm quen với nhiều thú vui mới như là đi xem phim 3D, đi shopping (nói quá) :))). Thành phố nhỏ thì chi phí sinh hoạt thấp hơn, thành phố lớn thì đắt đỏ. Thành phố lớn hay có các sự kiện để học hỏi (cái này rất quan trọng nếu bạn muốn xin việc ở Nhật sau khi ra trường, vì nhiều công ty chỉ có setsumeikai ở các thành phố lớn). Rất nhiều điều để lưu ý nhé. Nếu bạn muốn biết thêm hay có câu hỏi gì thì comment vào blog hoặc Facebook của mình :)
Tiếng Nhật: Nhật có tiếng địa phương của các vùng. Phổ biến nhất là tiếng Nhật vùng Kanto - gần như tiếng Nhật phổ thông. Kansaiben (関西弁) là tiếng địa phương vùng Kansai, và rất rất khác tiếng Nhật của các vùng khác. Cho nên khi chọn thành phố, bạn cũng nên suy nghĩ: Bạn có muốn tiếng Nhật của mình sau này chuẩn tiếng phổ thông? Hay bạn OK với việc tiếng Nhật của mình có vài âm sắc hương vị cho vui?
Chọn trường và ngành học: Các thành phố khác nhau có các trường khác nhau, và các trường có điểm mạnh điểm yếu riêng về ngành học. Hơn nữa, nếu bạn muốn học ngành design, kiến trúc hay nghệ thuật, mình khuyên là nên chọn các thành phố lớn như Tokyo hay Osaka. Các thành phố đó sôi động và có nhiều cái hay để bạn học hỏi.

Thêm ảnh Osaka nè. Thực ra chỗ nào ở Nhật cũng đẹp hết

3) Để nói tiếng Nhật thành thạo khó hơn bạn tưởng

Thực ra thì để giao tiếp đi chợ hỏi đường thôi thì tiếng Nhật cũng không khó lắm. Một khi bạn đã ở Nhật, bạn sẽ được "đắm mình" trong môi trường tiếng Nhật và tiếng Nhật của bạn sẽ lên rất nhanh. Thời gian đầu khá khó. Vì người Việt Nam cũng châu Á như người Nhật, nhiều khi họ sẽ tưởng bạn là người Nhật và nói với bạn bằng tiếng Nhật chứ không câu nệ gì cả. Nhưng phần lớn mọi người đều giao tiếp được trong vòng 6 tháng đến 1 năm.

Để đạt được đến level thi đỗ N1 là một hành trình gian khổ. Cái khó nhất vẫn là Kanji nên để qua được bạn phải làm perfect những phần còn lại!

Để đến level đi xin việc và phỏng vấn, giao tiếp lưu loát bằng tiếng Nhật, mình thấy cái này khó hơn cả N1 :). Nó không những đòi hỏi khả năng hiểu và nói tiếng Nhật, mà còn cần đến hiểu biết về văn hóa, cách dùng từ và cách giao tiếp mà người Nhật dùng. 「そうですね」「さすが！」「えらいね」「やばい～」... bạn cần hiểu context (ngữ cảnh) của cuộc nói chuyện để biết dùng những cụm từ đó.

Tiếng Nhật và đi học ở Nhật. Is it worth it? Sau 4 năm ở Nhật, bạn sẽ tiếp tục sử dụng tiếng Nhật chứ?

4) Văn hóa Nhật có nhiều cái hay, nhưng không phải là tất cả

Đi làm buổi sáng ở Tokyo. Source: Internet

Bạn hay nghe nói người Nhật nổi tiếng trong lịch sử là chịu khó, cẩn thận, và chỉn chu. Từ một đống đổ nát sau chiến tranh, họ vươn lên xây dựng nền kinh tế hùng mạnh dù cả nước Nhật cằn cỗi chẳng có tài nguyên gì mấy. Người Nhật làm việc đúng giờ, nền nếp, có đầu đó đuôi.

Flip side của nó là gì? Trong công việc, người Nhật hay bị lo lắng thái quá, thành ra không đi ra được quyết định nhanh chóng. Ngoại trừ các công ty startup theo kiểu mới, phần lớn các công ty Nhật rất chậm trong việc cập nhật cái mới.

Văn hóa zangyo (làm thêm giờ) của người Nhật vẫn còn rất nặng nề, mặc dù chính phủ làm mọi cách để dân văn phòng có work-life-balance tốt hơn. Mình nhớ có hồi công ty cũ của mình ở Nhật ra chính sách là tất cả mọi người phải ra về trước 8h tối trừ trường hợp có online meeting với đối tác nước ngoài. Được 1 tuần mọi người cũng xách cặp ra về lúc 7 rưỡi, sau đó thì đâu lại hoàn đấy (^_^)'

Bạn nên tìm hiểu thêm và đọc thêm về phần này nếu băn khoăn nhé. Mình có biết một vài cuốn sách giải thích về văn hóa Nhật rất hay. Comment hoặc FB mình nếu bạn muốn biết thêm.

5) Tìm người yêu ở Nhật thực ra không quá khó :p

Có thể sẽ có bạn không đồng ý với mình hahaha.

Nếu đây là một trong những lí do bạn phân vân việc chọn nước Nhật so với nước Việt Nam hay những nước khác (Singapore chẳng hạn), thì cứ yên tâm. Mình đã chứng kiến rất rất nhiều đôi Việt Nam-Việt Nam ; Nhật - Việt, Việt - Nhật, Việt - nước ngoài ... gặp nhau và đến với nhau ở nước Nhật. Đây là điều cuối cùng bạn cần lo lắng đến :)).

Tuy nhiên, so với một số nước khác kể cả Việt Nam, người Nhật không hay dùng các online dating app (ngoại trừ những người có mục đích rõ ràng là tìm bạn đời lâu dài để kết hôn). Gần đây có Tinder trở nên phổ biến hơn ;)) nhưng vẫn không nhiều người tử tế dùng so với các nước khác.

Thực ra mình cũng không rõ lắm khoản online dating app. Các bạn biết nhiều hơn thì chia sẻ comment dưới đây nhé :))

Kết luận

Tất cả 5 điều mình viết đều không hoàn toàn ủng hộ hay can ngăn chuyện đi du học ở Nhật. Người quyết định là bạn. Mục đích đi du học của bạn là gì? Tại sao lại là nước Nhật chứ không phải nước khác? Mình chỉ muốn các bạn trẻ sinh viên là con ếch ngồi đáy giếng, chỉ đi nghe trung tâm tư vấn mà không chịu suy nghĩ và tìm đọc từ nhiều khía cạnh.

Mình hi vọng là bài viết này sẽ có ích trong việc lựa chọn hướng đi cho tương lai của bạn. Any questions or comments: viết dưới đây hoặc qua Facebook nhé :)

Chúc một ngày vui. じゃまた～

The Light Collector

I'm going back to long-form, slower ways to express myself.

Privacy Policy

Who we are

What Data We Collect and Why

Email Forms

Comments

Analytics

Tracking Technologies

Embedded Content

Who We Share Your Data With

How to achieve new things and become a superbeing

1. Know thyself

2. Do it. Take risks.

3. Put your heart to it. Commit to it

4. Have the recipe for mastering something new

5. Don’t condition yourself or make excuses

Phương pháp học tiếng Nhật nào là tốt nhất cho bạn? Học với giáo viên? Khóa online? Hay tự học?

Tiếng Nhật khó ở chỗ nào?

A. Học với giáo viên

Điểm cộng

Điểm trừ

Phù hợp cho

B. Học qua online course

Điểm cộng

Điểm trừ

Phù hợp cho

C. Tự học qua sách, YouTube, app

Điểm cộng

Điểm trừ

Phù hợp cho

Bạn đang sử dụng phương pháp nào?

Một số tài liệu để tự học tiếng Nhật tốt hơn

CÔNG NGHỆ

Từ điển online

Cài đặt bàn phím để gõ tiếng Nhật

Đọc tiếng Nhật trên trình duyệt web

BẢNG CHỮ CÁI

Cách viết và phát âm Hiragana

Cách viết và phát âm Katakana

CHỮ HÁN & TỪ VỰNG

Wanikani

NGỮ PHÁP

11 từ tiếng Nhật cần biết về Tết Trung Thu ở Nhật Bản

Ngày lễ này thực ra có ý nghĩa gì trong văn hóa Nhật?

お月見（おつきみ / otsukimi)

十五夜（じゅうごや / juugoya)

中秋の名月（ちゅうしゅうのめいげつ / chuushuu no meigetsu）

月（つき / tsuki）

ススキ (susuki)

ウサギ (usagi)

御供え物（おそなえもの / osonaemono）

月見団子（つきみだんご / tsukimi dango）

栗（くり / kuri）

芋（いも / imo）

月餅（げっぺい / geppei）

Phân loại mục tiêu học và quá trình phát triển kỹ năng qua Bloom's framework

3 kim tự tháp của Bloom

Phân loại dựa theo nhận thức

1. Knowledge/ Remembering - Nhận biết hoặc ghi nhớ

Ví dụ:

2. Comprehension - Lãnh hội

Ví dụ:

3. Application - Áp dụng

Ví dụ:

4. Analysis - Phân tích

Ví dụ:

5. Synthesis - Tổng hợp

Ví dụ:

6. Evaluation - Đánh giá

Ví dụ:

Nghệ thuật đọc - 4 cấp độ đọc và cách áp dụng chúng để đọc hiệu quả

Giới thiệu

1. Elementary Reading

2. Inspectional Reading

Systematic Skimming

Superficial Reading

3. Analytical Reading

4. Syntopic Reading

3 thói quen bạn cần cho một năm 2021 hiệu quả